Home » Dossier » Filosofie » Voorbij het rendementsdenken

Voorbij het rendementsdenken

By |Categorieën: Filosofie, Nieuws|Gepubliceerd Op: 30 juni 2015|1.8 min read|

In de wereld van het hoger onderwijs is het al enige tijd onrustig. In toenemende mate is er kritiek op het zogenaamde rendementsdenken. Radix’ zomernummer is gewijd aan deze thematiek. “Onderwijs gaat om relatie, niet om rendement”, aldus prof. dr. Roel Kuiper.

Geïnspireerd door Herman Dooyeweerd en de Joodse filosoof Martin Buber, doet Kuiper een aanzet voor een reformatorisch-wijsgerige onderwijsfilosofie. Hij pleit voor een pedagogische visie waarin de relatie centraal staat, en betoogt dat de ‘intrinsieke waarden’ van de onderwijspraktijk weer voorop moeten gaan. De bijdrage van Kuiper is de tekst van zijn afscheidsrede die hij heeft uitgesproken bij zijn vertrek als bijzonder hoogleraar christelijke filosofie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Bert Kornet MSc. betoogt dat onder invloed van het rendementsdenken de identiteit van veel levensbeschouwelijke organisaties onder druk is komen te staan. Identiteit wordt tegenwoordig vaak gezien als strategisch middel om het voortbestaan van een organisatie te verzekeren. Kornet vraagt zich af hoe levensbeschouwelijke organisaties hun identiteitsbegrip weer kunnen verbreden. Om deze verbreding te stimuleren biedt hij een instrumentarium dat kan helpen de eenzijdigheid die met het strategisch denken gepaard gaat te ontmaskeren.

Ook dr. Roelf Haan heeft kritiek op het rendementsdenken. “Het financiële systeem is een doel in zichzelf geworden”, aldus de econoom. Hij zet het werk van de Franse filosoof Jacques Ellul in om de cultuurontwikkeling te peilen. Hij betoogt met Ellul dat we steeds meer in een ‘technicistisch systeem’ terechtkomen, waarin het instrumentele denken totalitaire trekken gaat vertonen. Haan pleit voor een strijd tegenover de macht van het systeem, “voor behoud van werkelijke samenlevingsopbouw: van vrije ruimten waarin de soevereiniteit in eigen kring niet wordt aangetast”.

Steeds wijzen auteurs, in verschillende bewoordingen en vanuit hun eigen betoog, op het bestaan van een wereld achter het kwantitatieve, het snelle rendement, de doelmatigheid. Een boeiende bijkomstigheid is dat auteurs ieder voor zich in hun betoog te rade gaan bij een groot denker uit de twintigste eeuw. Daarmee biedt dit nummer extra inspiratie in dit actuele maatschappelijke debat en wordt tegelijkertijd bewijs geleverd van het nut van de geesteswetenschappen.

Radix 41 | #2 | 2015

Titel: Voorbij het rendementsdenken

Prijs: €12,50

Verkrijgbaar vanaf 1 juli via www.forumc.nl/radix

Home » Dossier » Filosofie » Voorbij het rendementsdenken

Voorbij het rendementsdenken

By Gepubliceerd Op: 30 juni 20151.8 min read

In de wereld van het hoger onderwijs is het al enige tijd onrustig. In toenemende mate is er kritiek op het zogenaamde rendementsdenken. Radix’ zomernummer is gewijd aan deze thematiek. “Onderwijs gaat om relatie, niet om rendement”, aldus prof. dr. Roel Kuiper.

Geïnspireerd door Herman Dooyeweerd en de Joodse filosoof Martin Buber, doet Kuiper een aanzet voor een reformatorisch-wijsgerige onderwijsfilosofie. Hij pleit voor een pedagogische visie waarin de relatie centraal staat, en betoogt dat de ‘intrinsieke waarden’ van de onderwijspraktijk weer voorop moeten gaan. De bijdrage van Kuiper is de tekst van zijn afscheidsrede die hij heeft uitgesproken bij zijn vertrek als bijzonder hoogleraar christelijke filosofie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Bert Kornet MSc. betoogt dat onder invloed van het rendementsdenken de identiteit van veel levensbeschouwelijke organisaties onder druk is komen te staan. Identiteit wordt tegenwoordig vaak gezien als strategisch middel om het voortbestaan van een organisatie te verzekeren. Kornet vraagt zich af hoe levensbeschouwelijke organisaties hun identiteitsbegrip weer kunnen verbreden. Om deze verbreding te stimuleren biedt hij een instrumentarium dat kan helpen de eenzijdigheid die met het strategisch denken gepaard gaat te ontmaskeren.

Ook dr. Roelf Haan heeft kritiek op het rendementsdenken. “Het financiële systeem is een doel in zichzelf geworden”, aldus de econoom. Hij zet het werk van de Franse filosoof Jacques Ellul in om de cultuurontwikkeling te peilen. Hij betoogt met Ellul dat we steeds meer in een ‘technicistisch systeem’ terechtkomen, waarin het instrumentele denken totalitaire trekken gaat vertonen. Haan pleit voor een strijd tegenover de macht van het systeem, “voor behoud van werkelijke samenlevingsopbouw: van vrije ruimten waarin de soevereiniteit in eigen kring niet wordt aangetast”.

Steeds wijzen auteurs, in verschillende bewoordingen en vanuit hun eigen betoog, op het bestaan van een wereld achter het kwantitatieve, het snelle rendement, de doelmatigheid. Een boeiende bijkomstigheid is dat auteurs ieder voor zich in hun betoog te rade gaan bij een groot denker uit de twintigste eeuw. Daarmee biedt dit nummer extra inspiratie in dit actuele maatschappelijke debat en wordt tegelijkertijd bewijs geleverd van het nut van de geesteswetenschappen.

Radix 41 | #2 | 2015

Titel: Voorbij het rendementsdenken

Prijs: €12,50

Verkrijgbaar vanaf 1 juli via www.forumc.nl/radix