12 februari 2024 / 

Reconstructie van bibliotheek Charles Darwin nu online

Charles Darwin gebruikte veel meer bronnen bij de ontwikkeling van zijn evolutietheorie dan werd gedacht. Dat blijkt uit een reconstructie van zijn bibliotheek die de afgelopen achttien jaar is gemaakt voor het Darwin Online Project.

Dit project, dat er naar streeft het complete werk van Darwin online te ontsluiten, staat onder leiding van dr. John Wyhe van de National University of Singapore. Ter gelegenheid van de 215e geboortedag van Darwin is nu een online catalogus van driehonderd pagina’s gepubliceerd met 7400 titels uit de bibliotheek, waaronder boeken, pamfletten en tijdschriften. In totaal gaat het om zo’n 13.000 banden en publicaties. De nieuwe lijst is vele malen langer dan eerdere overzichten van de bronnencollectie van Darwin.

Verwijzingen

Hoeveel werken Darwin precies thuis had staan was onbekend. De Universiteit van Cambridge en het Darwin-museum in Down House bezitten samen 1480 boeken uit zijn erfenis, maar een inventarisatie na zijn dood leverde al een lijst op van 2065 gebonden boeken, en een onbekend aantal ongebonden boeken en pamfletten.

Voor het nieuwe project hebben speurders allerlei aantekeningen van Darwin zelf doorgenomen, op zoek naar verwijzingen naar bronnen die in zijn bezit waren. Zo bestaat er een handgeschreven catalogus van Darwins bibliotheek die in 1875 is gemaakt, zeven jaar voor zijn dood. Maar veel verwijzingen zijn afgekort, en het kostte nogal wat moeite om uit te zoeken naar welke bronnen ze precies verwezen.

Religie

Het overgrote deel van de bibliotheek bestond uit publicaties over wetenschap, met name over biologie en geologie. Maar er zijn ook boeken over landbouw, diergedrag en het fokken van dieren, en over filosofie, psychologie en religie. Naast alle Engelstalige boeken bevatte de huisbibliotheek van Darwin ook boeken in onder meer Duits, Frans, Italiaans, Deens, Spaans, Zweeds, Latijn en zelfs Nederlands.

Volgens samensteller Van Wyhe toont de nieuwe catalogus aan dat Darwin zeker geen ‘geïsoleerde figuur’ was, maar een expert die goed op de hoogte was van de ontwikkelingen in de wetenschap van zijn tijd. De catalogus bevat zo’n 9500 links naar bronnen die online beschikbaar zijn.

De nieuwe catalogus is te vinden op de website ‘Darwin Online’.
Illustratie: State Darwin Museum, Moscow