8 januari 2024 / 

Polarisatie tussen schepping en evolutie minder groot dan we denken

Een onderzoek in zeven landen laat zien dat de meerderheid van gelovige en niet-gelovige mensen de wetenschappelijke evolutietheorie accepteert. Toch denken veel mensen nog dat religie de acceptatie van wetenschap in de weg staat.

Het onderzoek van de Universiteit van Birmingham, dat plaatsvond in het Verenigd Koninkrijk, de VS, Argentinië, Australië, Canada, Duitsland en Spanje, laat zien dat 70 tot 80 procent van de deelnemers het eens waren met de uitspraak ‘evolutionaire processen kunnen verklaren hoe alle organismen, inclusief mensen, zich hebben ontwikkeld en zich nog steeds ontwikkelen’. Van de gelovige deelnemers in het Verenigd Koninkrijk onderschreef 76 procent deze uitspraak, bij niet gelovige/niet spirituele deelnemers was dat iets meer, namelijk 82 procent.

Mismatch

Opvallend genoeg meende tweederde van de deelnemers dat religieuze mensen moeite zouden hebben om evolutie te accepteren – zelfs religieuze deelnemers dachten dit. De onderzoekers beschrijven dit als een ‘mismatch’ tussen wat religieuze mensen geloven en wat anderen over hen denken. De acceptatie van evolutie was overigens niet volledig: ongeveer de helft van de gelovige/spirituele deelnemers betwijfelde of evolutie het ontstaan van bewustzijn bij mensen kan verklaren. Bij niet-gelovige deelnemers was dat nog steeds een derde.

In bijna alle landen was ‘evolutie volgens natuurlijke principes’ onder de deelnemers het meest voorkomende standpunt over het ontstaan van soorten. Alleen in de VS werd ‘door God geleide evolutie’ het meest aangehangen. Dit is opvallend, omdat bij eerdere onderzoeken het creationisme nog het meest populair was in dit land. Dat is nu in alle onderzochte landen een minderheidsstandpunt: in het VK gaat het om 12 procent, in de VS 24 procent.

Polarisatie

Gevraagd naar de rol van religie in de maatschappij stelt een derde van de religieuze deelnemers dat die negatief is. Blijkbaar denken gelovigen kritisch na over hun standpunten, aldus de onderzoekers. Van de ongelovige deelnemers vond tweederde de rol van religie in de maatschappij negatief.

Onderzoeksleider Fern Elsdon-Baker, Professor of Science, Knowledge and Belief in Society
aan de Universiteit van Birmingham, stelt dat de resultaten meer overeenkomsten tussen groepen laten zien dan werd aangenomen. Zowel gelovigen als niet-gelovigen worstelen bijvoorbeeld met existentiële vragen over mens-zijn die buiten de natuurwetenschap vallen. Maar ook in de acceptatie van evolutie is er minder polarisatie dan veel mensen denken.

Bron: persbericht Universiteit van Birmingham en onderzoeksverslag Science and Religion Exploring the Spectrum: A MultiCountry Study on Public Perceptions of Evolution, Religion and Science.