Home » Nieuws » Kan wetenschap moraal verklaren?

Kan wetenschap moraal verklaren?

By |Categorieën: Nieuws|Gepubliceerd Op: 1 maart 2013|2.2 min read|
Nieuws

Goed leven zonder god is mogelijk. Maar kan de wetenschap ons vertellen wat goed is? Biochemicus Sy Garte denkt van niet.

 

Garte schreef een essay over scientisme, evolutionisme en de verklaring van de moraal voor het webmagazine God and Nature van de American Scientific Affiliation, een Amerikaanse organisatie voor christen-wetenschappers. Het stuk is onlangs ook geplaatst op de website van BioLogos.

Scientisme, zo begint Garte, is het idee dat alle vragen in deze wereld zijn op te lossen met behulp van de wetenschappelijke methode. Scientisme is ook het onderwerp van het onlangs geopende Abraham Kuyper Centre for Science and Religion aan de VU.

Een speciale versie van scientisme is volgens Garte het ‘evolutionisme’, door hem gedefinieerd als het concept dat alle vragen binnen de biologie (inclusief de aard van de mens) te reduceren zijn tot verklaringen die komen uit de evolutietheorie. Garte richt zijn pijlen in dit artikel vooral op Sam Harris, een van de ‘vier ruiters van het atheïsme’. Die publiceerde onlangs het boek ‘Goed leven zonder God’, over de wetenschappelijke onderbouwing van de moraal. Hoewel Garte dit boek niet noemt, sluit zijn kritiek goed aan bij de redeneringen die het bevat. Een recensie van dit boek is ook te vinden op deze site.

Kan de (evolutie)wetenschap onze menselijke moraal verklaren? Een eerste probleem dat Garte signaleert is dat de natuur moreel neutraal is. Haaien zijn niet ‘slecht’, dolfijnen niet ‘goed’. Is het dan wel mogelijk om op wetenschappelijke gronden te komen tot morele uitspraken?

Als Harris stelt dat lijfstraffen op school verwerpelijk zijn is Garte dat helemaal met hem eens. Alleen, is er werkelijk wetenschappelijk bewijs dat lijfstraffen slecht zijn voor kinderen? Volgens Garte levert Harris dat bewijs in ieder geval niet. Hetzelfde geldt voor het dragen van burka’s door moslimvrouwen, een ander voorbeeld dat Harris aandraagt. Is dat slecht voor hen? Hoe toon je dat aan?

Garte stelt dat Harris zich bij dit soort uitspraken feitelijk niet baseert op wetenschap, maar op de joods-christelijke cultuur waarin hij is opgegroeid. En die waarden laten zich lang niet altijd verklaren door natuurlijke selectie: sommige van de waarden verminderen volgens Garte het evolutionaire succes juist.

Ten slotte bekritiseert Garte het gebruik van evolutionaire principes buiten de biologie. Die verklaren veelal niets, stelt hij, waarbij hij Stephen J. Gould citeert. Scientisme is een filosofische positie die gefaald heeft in de poging om een universele waarheid te scheppen. Er zit niets anders op dan te erkennen dat de wetenschappelijke methode bepaalde vragen niet kan beantwoorden. Niet alleen moraal, ook begrippen als schoonheid, liefde, kunst en cultuur laten zich moeilijk vangen in wetenschappelijke verklaringen.

Home » Nieuws » Kan wetenschap moraal verklaren?

Kan wetenschap moraal verklaren?

By Gepubliceerd Op: 1 maart 20132.2 min read
Nieuws

Goed leven zonder god is mogelijk. Maar kan de wetenschap ons vertellen wat goed is? Biochemicus Sy Garte denkt van niet.

 

Garte schreef een essay over scientisme, evolutionisme en de verklaring van de moraal voor het webmagazine God and Nature van de American Scientific Affiliation, een Amerikaanse organisatie voor christen-wetenschappers. Het stuk is onlangs ook geplaatst op de website van BioLogos.

Scientisme, zo begint Garte, is het idee dat alle vragen in deze wereld zijn op te lossen met behulp van de wetenschappelijke methode. Scientisme is ook het onderwerp van het onlangs geopende Abraham Kuyper Centre for Science and Religion aan de VU.

Een speciale versie van scientisme is volgens Garte het ‘evolutionisme’, door hem gedefinieerd als het concept dat alle vragen binnen de biologie (inclusief de aard van de mens) te reduceren zijn tot verklaringen die komen uit de evolutietheorie. Garte richt zijn pijlen in dit artikel vooral op Sam Harris, een van de ‘vier ruiters van het atheïsme’. Die publiceerde onlangs het boek ‘Goed leven zonder God’, over de wetenschappelijke onderbouwing van de moraal. Hoewel Garte dit boek niet noemt, sluit zijn kritiek goed aan bij de redeneringen die het bevat. Een recensie van dit boek is ook te vinden op deze site.

Kan de (evolutie)wetenschap onze menselijke moraal verklaren? Een eerste probleem dat Garte signaleert is dat de natuur moreel neutraal is. Haaien zijn niet ‘slecht’, dolfijnen niet ‘goed’. Is het dan wel mogelijk om op wetenschappelijke gronden te komen tot morele uitspraken?

Als Harris stelt dat lijfstraffen op school verwerpelijk zijn is Garte dat helemaal met hem eens. Alleen, is er werkelijk wetenschappelijk bewijs dat lijfstraffen slecht zijn voor kinderen? Volgens Garte levert Harris dat bewijs in ieder geval niet. Hetzelfde geldt voor het dragen van burka’s door moslimvrouwen, een ander voorbeeld dat Harris aandraagt. Is dat slecht voor hen? Hoe toon je dat aan?

Garte stelt dat Harris zich bij dit soort uitspraken feitelijk niet baseert op wetenschap, maar op de joods-christelijke cultuur waarin hij is opgegroeid. En die waarden laten zich lang niet altijd verklaren door natuurlijke selectie: sommige van de waarden verminderen volgens Garte het evolutionaire succes juist.

Ten slotte bekritiseert Garte het gebruik van evolutionaire principes buiten de biologie. Die verklaren veelal niets, stelt hij, waarbij hij Stephen J. Gould citeert. Scientisme is een filosofische positie die gefaald heeft in de poging om een universele waarheid te scheppen. Er zit niets anders op dan te erkennen dat de wetenschappelijke methode bepaalde vragen niet kan beantwoorden. Niet alleen moraal, ook begrippen als schoonheid, liefde, kunst en cultuur laten zich moeilijk vangen in wetenschappelijke verklaringen.