Stefan Paas

Stefan Paas is hoogleraar missiologie en interculturele theologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en hoogleraar missiologie aan de Theologische Universiteit Kampen. In 2018 werd hij verkozen tot Theoloog des Vaderlands.

Homepage VU: http://www.godgeleerdheid.vu.nl/nl/over-de-faculteit/medewerkers/wetenschappelijk-personeel-m-s/paas.aspx

Homepage TU: https://www.tukampen.nl/medewerkeronline/spaas

In zijn artikel lijkt Bart Klink vooral twee punten te willen maken, namelijk:

1. Theologen zijn het al eeuwen fundamenteel met elkaar oneens over God.
2. Dat komt omdat ze niet beschikken over ‘betrouwbare kenmethoden en criteria waaraan claims (over God) getoetst kunnen worden’.

Waarom is het belangrijk deze punten te maken? Anders gezegd: wat is nu het doel van Klinks betoog? Klink vertelt het helaas niet. In deze respons ga ik er daarom maar van uit dat Klink wil zeggen dat theologie niet wetenschappelijk is. Steun daarvoor vind ik in de uitgebreidere versie van zijn artikel op zijn weblog. Daar vermeldt hij dat de theologie de ‘kenmerken van gezonde wetenschap’ mist.

Is theologie een wetenschap? Die vraag is een beetje als de spreekwoordelijke kanarie in de mijnschacht. Mensen die serieus en beargumenteerd (dat moet er wel bij gezegd) de vraag met ‘nee’ beantwoorden, krijgen vervolgens de uitdaging hoe je dan allerlei andere wetenschappen wel binnenboord houdt. Onbewezen axioma’s? Doorlopend verschil van mening? Onduidelijkheid over welke data precies relevant zijn? Dogmatische houdingen? Gebrek aan technische toepassingen? Esoterisch jargon? U vraagt, de universiteit draait.

‘Heeft theologie ooit iets opgeleverd voor de wetenschap?’ Als ik zo’n vraag lees of hoor, is mijn primaire reactie dat het een verkeerde vraag is. Net zoiets als: ‘Heeft politiek ooit iets betekend voor cultuur?’. Te groot, te vaag, en daardoor niet interessant. Maar toch, als we iets preciezer kijken, valt het op dat de moderne westerse wetenschap is ontstaan in een door het christendom gestempelde wereld.

Wetenschap heeft een enorme reputatie in onze samenleving. Het is zo’n beetje het enige instituut dat nog algemeen vertrouwd wordt, ook na de affaires met Diederik Stapel en anderen. Kom daar eens om in de politiek of in de kerk. Des te schokkender is het dat meer en meer naar buiten komt over de onbetrouwbaarheid van veel (waarschijnlijk zelfs het meeste) wetenschappelijk onderzoek.

Dat er groepen en individuen zijn die religieuze motieven aanvoeren als reden om geweld te plegen, is onbetwistbaar. Kruisvaarders, kindermisbruikers, terroristen, de Ku Klux Klan, ze zijn er allemaal als de kippen bij om God aan te roepen als rechtvaardiging voor hun daden. Het is echter een veel lastiger vraag om te bepalen in hoeverre religie een oorzaak is van geweld.

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Lieven, je hebt wel mensen die een ellendig bestaan leiden maar toch op de een of andere manier de kracht vinden om door te blijven gaan,... 16-07-2019 00:41
  • Hallo Egbert,

    ik kan enkel voor mezelf stellen dat ik betekenis en zin aan mijn leven probeer te geven. Het leven zinnig vinden heeft veel... 15-07-2019 21:04
  • @Lieven: Ik hoorde een guru uit India eens stellen : Life goes beyond any meaning, zo zie ik het zelf ook wel een beetje, niet dat ik een... 15-07-2019 17:33
  • Hallo Egbert,

    inderdaad, als ik in termen van 'misschien' spreek, dan is dat speculatief.
    Ik kan persoonlijk in elk geval vaststellen dat... 15-07-2019 13:52
  • Men heeft het over 'helder en consistent' denken over dingen.
    We kunnen over veel dingen helder en consistent denken, maar dat is geen... 15-07-2019 13:24
  • Nico, dit is geen respectvolle repliek aan allen die hier op jou gereageerd hebben met vele en doordachte argumenten en bevragingen en... 15-07-2019 13:12