Print deze pagina

Het Simulatieargument

Het Simulatieargument
06 mrt
2013

Zou de mens zelf een universum kunnen scheppen? De gedachte grenst aan hoogmoed. Maar Nick Bostrom, een filosoof verbonden aan de universiteit van Oxford, meent dat het mogelijk is. Je hebt er geen minuscule bouwstenen of krachten voor nodig. Een uiterst krachtige kwantumcomputer is voldoende: daarmee bouw je geen universum, maar je simuleert er een! Sterker nog, Bostrom denkt zelfs dat dit al realiteit is. Hij verdedigt de gedachte dat ons universum de schepping is van een superintelligent wezen.

 

Een gesimuleerd heelal is eenvoudiger te maken dan een fysisch heelal. Je hebt er zelfs geen volledige kennis van de natuur voor nodig. Het programma kan immers eenvoudig aangepast worden aan onze ervaringskennis van de gewone, dagelijkse wereld. Zolang de werking van onze hersenen maar goed is nagebootst en onze zintuigen worden gestimuleerd met prikkels uit een nagebootste omgeving, kunnen wij het verschil tussen een echte wereld en een gesimuleerde wereld niet opmerken. Overigens, mocht het brein onverhoopt toch ontdekken dat het in een gesimuleerde wereld leeft, dan kan de programmeur deze ontdekking onmiddellijk ongedaan maken door het programma stil te zetten en de ontdekking te wissen. De gesimuleerde hersenen zullen niets van deze ingreep merken.

 

Een transcendente schepper

Iedereen begrijpt onmiddellijk dat dit idee van belang is voor personen met een theïstisch wereldbeeld. Het is immers mogelijk dat wij in een dergelijke simulatie leven. Onze schepper zou een bijzonder intelligente ‘persoon’ kunnen zijn, die ons geschapen heeft naar zijn evenbeeld. Als het heelal inderdaad gesimuleerd is, dan kunnen wij de overeenkomst tussen schepper en mens, waar in de Bijbel sprake van is, veel letterlijker kunnen nemen dan in een fysiek heelal. Eigenlijk heeft men voor het scheppen van een gesimuleerd heelal geen magische, bovennatuurlijke krachten nodig.

 

Het verschil tussen de schepper en de mens is dat de schepper écht is, terwijl de mens slechts een simulatie is. Je kunt de gesimuleerde mens niet uit de simulatie halen en op een echte stoel buiten de gesimuleerde werkelijkheid neerzetten. Omgekeerd kan een stoffelijke schepper zichzelf niet in de gesimuleerde wereld laten zien. Hij kan zich echter wel kenbaar maken, bijvoorbeeld door middel van een boodschap die alle mensen tegelijkertijd te zien krijgen. Omdat de schepper zich buiten de simulatie bevindt, en van een andere orde is dan wij zijn, is hij in letterlijke zin transcendent. Hij valt ook buiten onze zintuigelijke waarneming. Omgekeerd kan de schepper ons wel waarnemen. Bovendien is hij alwetend en almachtig in die zin dat hij weet wat wij denken en dat hij op ieder gewenst moment kan ingrijpen.

 

Wonderen

Het is in een gesimuleerd heelal mogelijk om de letterlijke waarheid van de Bijbel te verdedigen. Wonderen zijn niet uitgesloten. God kan Mozes via een brandende doornstruik de opdracht hebben gegeven om zijn volk uit Egypte te halen. Hij kan de plagen over Egypte hebben afgeroepen. Hij kan de zee hebben gespleten en een doorgang voor het Joodse volk hebben gemaakt; vervolgens kan hij de achtervolgende Egyptenaren hebben laten verdrinken.

 

God kan Jezus als zijn Zoon geboren laten worden uit de Maagd Maria, hem wonderen laten verrichten en uit de dood laten herrijzen. Hoe buitengewoon het ook moge klinken: zelfs een eindtijd is mogelijk waarbij alle mensen die ooit (virtueel) ‘geleefd’ hebben, zullen herrijzen. Een leven na de dood bestaat eruit dat je na het overlijden wordt overgeplaatst naar een ander simulatieprogramma, waarin geheel andere regels gelden en de gesimuleerde wereld een paradijs blijkt te zijn.

Dit idee van Nick Bostrom is met een zeker enthousiasme ontvangen door gelovigen. Bovendien hoeft men het niet af te doen als onmogelijke science-fiction: onlangs hebben mathematici vastgesteld dat ons heelal inderdaad een gesimuleerd heelal zou kunnen zijn.

 

Het probleem van het lijden

De vraag blijft echter, ook als wij ons in een gesimuleerde wereld bevinden, waarom heeft onze schepper deze wereld niet onmiddellijk ingericht als een virtueel paradijs? In onze wereld neemt de strijd om het bestaan een prominente plaats in. Omdat wij onze wereld niet kunnen onderscheiden van een echte wereld, is het lijden en het verdriet er niet minder om.

 

Reacties mogelijk gemaakt door CComment