Wat Henk en Ingrid vinden van de wetenschap

Wat Henk en Ingrid vinden van de wetenschap
25 okt
2012
In de afgelopen eeuwen heeft de wetenschap bewezen een betrouwbare bron van kennis te zijn. Met wortels in het christelijk geloof, maar tegenwoordig breed geaccepteerd door gelovigen en niet-gelovigen  is het een samenbindende factor in onze maatschappij, die de potentie heeft om religieuze en ideologische grenzen te overschrijden en een ieder vooruit te helpen in de queeste naar waarheidsvinding.

 

Gelijkhebberig

Maar hoewel wetenschappers veelal terecht menen dat ze het volk van juiste informatie kunnen voorzien, zitten Henk en Ingrid lang niet altijd te wachten op gelijkhebberige ‘ik-weet-het-beter’-mannen die vanuit hun ivoren toren aangeven wat zij wel en niet moeten geloven. Henk en Ingrid willen zelf bedenken wat ze vinden van homeopathie, klimaatverandering, evolutie, straling van mobiele telefoons en genetische manipulatie.

De wetenschap kan dan wel vertellen dat straling van mobiele telefoons en het eten van genetisch gemodificeerde groente ongevaarlijk zijn, zolang op internet of elders beweerd wordt dat er gevaar in schuilt, kijken ze wel uit! Je weet het tenslotte maar nooit. En wetenschappers kunnen dan wel zeggen dat homeopathische geneesmiddelen niet werken, voor tante Betsie werkt het wel! En wat zou het dat 99% van de wetenschappers uit het relevante vakgebied erkennen dat klimaatverandering en biologische evolutie een realiteit zijn? Zolang er ook mensen met een doctorstitel te vinden zijn die het tegenovergestelde beweren, waarom zouden zij dan geen gelijk hebben? Als het comfortabeler is om te geloven dat het klimaat niet verandert of dat de aarde 6000 jaar oud is, dan is er altijd ook wel ergens een wetenschapper te vinden (of hij nu echt expert op dat vakgebied is of niet) die dat standpunt verdedigt, zodat je dat rustig kan blijven geloven. Als mensen kritische vragen stellen, wijs je gewoon naar het bewuste boek in de kast, geschreven door die wetenschapper. Hij weet tenslotte hoe het zit.

Zelfkritiek

Wat kunnen wetenschappers hier aan doen? Harder vanuit de ivoren torens roepen zal niet veel helpen, zo betoogde ook Christiaan Jongeneel recentelijk in zijn boek ‘Het zit in het lab en heeft gelijk’. Wellicht moeten wetenschappers de gewone burger wat serieuzer nemen. Henk en Ingrid worden namelijk vaak niet eerlijk behandeld: waar studenten op de universiteit geleerd wordt om niet te geloven wat de professor zegt, maar het zelf te onderzoeken, wordt van Henk en Ingrid verwacht dat ze de boodschap van de wetenschap gewoon als zoete koek slikken. Alsof zij totaal geen intellect hebben. Wetenschappers moeten dus ook kritisch naar zichzelf kijken als ze erover klagen dat ze bij het NOS-Journaal of bij Pauw & Witteman als een exotische diersoort worden neergezet: als mensen pas met wetenschappers mogen meediscussiëren als ze ‘part of the gang’ zijn, is dat immers vrijwel het enige wat een journalist kan doen.

Leiders

Als wetenschappers leiders worden op het gebied van kennis, in plaats van dictators, dan pas kunnen de mensen volgen. En pas als wetenschappers accepteren dat mensen skeptisch zullen staan tegenover hun beweringen, zullen ze Henk en Ingrid kunnen overtuigen dat ze minstens net zo kritisch moeten kijken naar homeopathen,  klimaatskeptici en creationisten. Als wetenschappers het ‘gewone volk’ niet de kans geven om mee te doen in de discussie en zelf na te denken, hebben ze ook geen recht om te eisen dat ze op hun woord geloofd worden.

Geduld

Daarom moeten wetenschappers het geduld hebben om rustig het gesprek aan te gaan op het niveau waarop bij Henk en Ingrid de schoen wringt. En als Henk en Ingrid totaal niet zitten te wachten op zo’n gesprek, moet men in veel gevallen wellicht niet al te veeleisend zijn over wat mensen wel en niet zouden moeten geloven.  Het communiceren van wetenschap moet geen religieuze bekeringsdrang worden. Als oma écht geen mobiele telefoon wil omdat ze bang is voor de straling, laat haar dan maar gewoon haar oude telefoon gebruiken. En als de man naast je in de kerk écht niet anders kan dan te geloven in een aarde van 6000 jaar oud, laat hem dan maar. Leer hem liever respect te hebben voor de (christen)wetenschappers die er anders over denken. Het is beter om het overtuigende bewijs voor de holocaust keer op keer rustig uit te leggen, mét alle mogelijke kritische kanttekeningen, dan holocaust-ontkenners op te sluiten achter de tralies. Anders moeten we niet gek opkijken als mensen gaan denken dat we iets achterhouden. Zeker christenen, die geloven dat de waarheid uiteindelijk overwint, zouden nooit bang moeten zijn voor het gesprek; uiteindelijk komt die waarheid dan wel bovendrijven.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Egbert,

    Goed lezen: Volgens de onderzoekers kunnen gelovigen, ook als hen iets naars overkomt, dat beter relativeren: ze zijn er van... 23-01-2019 20:40
  • @Bert, ik volg je niet helemaal je schrijft: 

    [Verantwoordelijke mensen kunnen niet vermijden die verantwoording te voelen en die ook te nemen, of ze nu religieus zijn of niet]

    Eens 

    Maar vervolgens: [Als de onderzoekers iets aangetoond zouden hebben dan is het dat religieus geloof mensen onverantwoordelijk kan maken]

    Natuurlijk kan dat, maar dat geldt zo zoveel zaken, maakt het... 23-01-2019 19:29
  • misschien schreef men 'geloofd' met een 'd' omdat geloven tegenwoordig wel wat iets uit de verleden tijd is geworden  ;-) 23-01-2019 19:13
  • De resultaten van zo'n wetenschappelijk onderzoek kunnen best wel kloppen.
    In iets geloven helpt vast en zeker. Het placebo effect is... 23-01-2019 19:11
  • @ChrisH: Als je de analogie even doortrekt naar de westerns, zie dat in de film The Good, The Bad and the Ugly, The Good er nog het beste... 23-01-2019 18:15
  • Gilbert,

    een atheïst of iemand die niet in god gelooft wijst een god niet af, neen, hij gelooft er gewoonweg niet in. Als men een god... 23-01-2019 18:10