Een theïstisch multiversum

Een theïstisch multiversum
06 juni
2012
Opinie

Een van de superhelden uit de wondere wereld van Amerikaanse comics is the Flash. De superkracht van the Flash is dat hij bliksemsnel kan rennen, hetgeen hem uiteraard goed van pas komt bij het bestrijden van superschurken. In een eerste serie stripboeken uit de jaren 40 is the Flash Jay Garrick, een student die per ongeluk dampen van zwaar water inhaleert als hij ’s nachts in een laboratorium in slaap valt. Maar in een volgende serie halverwege de jaren 50 is iemand anders the Flash: Barry Allen, een rechercheur die overgoten wordt door chemicaliën waar eerder de bliksem in is geslagen.

Deze persoonsverwisseling is niet zomaar een slordigheidsfoutje of desinteresse. In het verhaal Flash of Two Worlds uit 1961 gebeurt er iets merkwaardigs (zelfs naar de normen van dit type verhalen): Barry Allen maakt zichzelf onzichtbaar en hervindt zichzelf dan plotseling elders, alwaar hij de eerste Flash, Jay Garrick treft. De twee mannen blijken elkaars ‘dubbelgangers’ te zijn in parallelle werelden die normaliter niet met elkaar in contact komen. Dat is een fascinerend idee: misschien zijn er wel meerdere parallelle universa naast de onze, waarin dubbelgangers rondlopen die net iets andere levens leiden. We leven misschien wel in een multiversum.

God als schepper van een multiversum?

Dat is allemaal nog tot daar aan toe in een stripboek, maar je kunt beargumenteren dat iemand die in God gelooft goede redenen heeft om te denken dat zulke scenario’s werkelijkheid zijn! (Zie bijvoorbeeld het werk van Timothy O’Connor, Klaas Kraay en Hud Hudson.) Dat gaat als volgt… Sinds Anselmus definiëren veel theïsten God als dat wezen groter dan welk niets gedacht kan worden. Dat rolt niet zo lekker van de tong, dus laten we hier zeggen een onovertreffelijk wezen. Onovertreffelijk in goedheid, in kennis, in macht, en willekeurig welke andere grootmakende eigenschappen er verder zijn. Deze God moet dan vanzelfsprekend ook de schepper zijn van alles wat bestaat. Als hij dat niet was, zou het eenvoudig zijn een ‘groter’ wezen te denken, namelijk een wezen dat wel de schepper is van alles wat bestaat.

Vraag je nu eens af wat een onovertreffelijk wezen zoal zou scheppen. Omdat het algoed is, zou het in elk geval goede dingen scheppen. Wat voor goede dingen? En hoeveel? Dat is moeilijk om in het algemeen te beantwoorden, maar een theïst zal zeker willen zeggen dat een universum met mensen erin (of eventueel vergelijkbare wezens) iets goeds is, anders valt namelijk niet in te zien waarom wij hier zouden zijn. Maar als één zo’n universum als het onze goed is, dan zijn twee zulke universa nog beter. En dan vallen de dominostenen verder, want als twee universa beter zijn dan één, dan zijn drie universa weer beter dan twee, enzovoorts.

Maar wacht even. Je kunt er niet zomaar vanuit gaan dat elk mogelijk universum goed is. Een leeg universum waarin alleen wat elementaire deeltjes rondzweven in een groot vacuüm lijkt nauwelijks de moeite waard te zijn. Een universum waarin mensen zoals wij hun leven lang pijn lijden is ronduit slecht. Zulke universa zou een onovertreffelijk wezen niet willen scheppen. Een universum moet dus wel een minimale goedheid bezitten, wil een onovertreffelijk wezen het scheppen. Maar alles boven dat minimum komt in aanmerking.

Conclusie

De conclusie is dat een onovertreffelijk wezen niet meer en niet minder dan alle universa boven het minimum zal scheppen. Misschien dus wel oneindig veel. Want als het minder dan al die universa boven het minimum zou scheppen, zou het overtroffen kunnen worden door een ander wezen dat nog net iets meer goede universa schept. Dat zou betekenen dat het geen onovertreffelijk wezen is en dus niet God.

Een verrassende conclusie, als je het mij vraagt. Het kost me zelfs moeite haar helemaal serieus te nemen. Ik vermoed dat ik en mijn eventuele dubbelgangers hierin niet de enige zijn. Toch lijken de aannamen me plausibel en zie ik geen duidelijke redeneerfouten. Kritiek op het argument is dus welkom!

Laat een reactie achter

U kunt hieronder uw reactie plaatsen. Invullen van naam en e-mailadres is verplicht (e-mailadres wordt niet gepubliceerd). Om spam te voorkomen vragen wij u de letter/woordcombinatie daaronder over te typen. Daarna kunt u de reactie plaatsen. Bij problemen, neem contact op met de redactie.

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Persoonlijke ervaring: ik kan niet zeggen dat ik me de enkele decennia dat ik nog geloofde in god me toen gelukkiger voelde dan de decennia... 17-02-2020 14:48
  • @Lieven: Dat ben ik allang ontgroeid, wat mensen al of niet graag willen is hun eigen probleem, niet het mijne.
    Wel ben ik bereid erover te... 16-02-2020 23:45
  • Dank Egbert voor de tip.
    Je zou denken dat iemand die zo'n website opzet als G&W dit uit passie voor de filosofie/religie/wetenschap doet en... 16-02-2020 23:37
  • Hallo Edward,

    dank voor je extra toelichting en uitweiding ivm de vraagstukken rond moraal. Het zet me aan om nog verder door te gaan... 16-02-2020 23:32
  • @Lieven, als het trollen zich blijft herhalen kun je het beste een briefje naar de redactie schrijven, dat heb ik ook gedaan, dan wordt de... 16-02-2020 23:21
  • @Lieven de eerste bemande vlucht naar Mars gaat in 2024 van start, je zou je nog op kunnen geven:), terugkeer schijnt echter niet meer... 16-02-2020 23:13