Natuurkundige Richard Feynman zou gezegd hebben dat waarheid is te herkennen aan ‘schoonheid en eenvoud’. Maar in de wetenschap is dat vaak niet het geval, zegt filosoof Massimo Pigliucci in Aeon magazine.

Niet-feitelijke waarheden

Wat is waarheid? Er zijn weinig wijsgerige vragen die vaker zijn gesteld dan deze. In wat volgt ga ik er niet rechtstreeks op in. In plaats daarvan wil ik een mijns inziens cruciaal onderscheid introduceren waaraan veel filosofische opvattingen over wat waarheid is voorbij lijken te gaan. Het onderscheid wat ik op het oog heb duid ik aan als dat tussen feitelijke en niet-feitelijke waarheden. Bestaande noties van waarheid in de filosofie richten zich uitsluitend op de een of de ander en menen daarmee ten onrechte volledig te zijn.

Wat is waarheid?

Het argument valt in deze verkiezingstijd weer te horen: dit of dat is wetenschappelijk vastgesteld. Maar klopt dat wel?

Religie zonder God?

Hier is een manier om in één keer van alle vermeende en echte conflicten tussen geloof en wetenschap af te raken: verklaar eerst dat geloof alleen maar om een levenshouding gaat; om voelen, willen en handelen op een bepaalde manier. Verklaar daarna dat wetenschap je vertelt hoe de wereld in elkaar zit. Omdat geloof nu geen feitelijke claims meer maakt en wetenschap geen claims over hoe je in het leven hoort te staan zijn alle conflicten de wereld uit, zonder ingewikkelde redeneringen bovendien.

 

Theïsme als manier van leven

Religie staat vooral voor vrijheid. De existentiële vrijheid om, contra de prozaïsche alledaagsheid, het transcendente te denken en duiden. Toch staat die vrijheid steeds meer onder druk. Zo laat bijvoorbeeld het nieuwe atheïsme geen mogelijkheid onbenut om te verkondigen dat geloof in God irrationele onzin is. Het bestaan van God is niet wetenschappelijk bevestigd en daarom zou Godsgeloof intellectueel onaanvaardbaar zijn. Dit soort sciëntistische religiekritiek berust echter op een diep en in feite zelfs tragisch misverstand.

 

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Wim,

    er is slechts 1 indicatie die mogelijk de hypothese van leven na de dood een beetje kan ondersteunen, en dat zijn de BDE, de bijna... 21-08-2019 10:10
  • Hoi Wim, we hadden blijkbaar crosspost. :-)

    Zie mijn vorige reactie dus.

    [ 'waan'- zinnig] Op die manier geschreven komt het niet over als een... 21-08-2019 09:50
  • En Wim, we weten niet of er buiten materie en energie ook nog iets anders zou kunnen bestaan dat wij niet empirisch kunnen waarnemen of er... 21-08-2019 09:40
  • Wim de Rooij, Eindhoven zei Naar deze reactie >>>
    Hallo Lieven.

    Met jou moet ik erkennen dat er geen bewijs is dat leven na de dood niet waar is. Er is ook geen bewijs dat er geen roze,... 21-08-2019 09:33
  • Dag Ronald,

    mensen mogen voor mij zijn wie ze zijn, wat hun heden of verleden ook moge zijn, ik ben altijd bereid met ze te praten en te... 21-08-2019 08:41
  • Ronald V. zei Naar deze reactie >>>
    GODVERREDOMME

    GODVERREDOMME

    GODVERREDOMME

    LIEVEN, STOP MET HET KEUVELEN MET DIE SMEERLAP, DIE GROSSIERT IN BEDREIGINGEN< DOODSWENSEN,... 21-08-2019 01:15