Vrije wil: een illusie?

Voor de meeste mensen is het waarschijnlijk vanzelfsprekend dat wat ze doen meestal het resultaat is van een bewust plan om datgene te doen. Als je het plan opvat om te gaan hardlopen en je doet dit ook, heb je het idee dat dit ‘opvatten van een plan’, oftewel het vormen van een intentie, een verschil maakt in het feit dat je daadwerkelijk gaat hardlopen.

Maar wat als wetenschappelijk onderzoek laat zien dat deze ervaring een illusie is, en dat in werkelijkheid onbewuste processen en toestanden je gedrag tot stand brengen? Dit zou je zelfbeeld waarschijnlijk ingrijpend veranderen. Voor vrije wil moeten toch op z’n minst onze bewuste plannen een verschil maken in wat we doen. In dit stuk onderzoek ik of experimenten daadwerkelijk reden geven om te twijfelen aan deze ervaring.

Je brein de baas

Betoog door professor André Aleman naar aanleiding van zijn nieuwste boek 'Je brein de baas'

Aleman, Je brein de baas (2017)

De neurologen Dick Swaab en Victor Lamme hebben de laatste jaren heel wat beroering teweeggebracht met hun bewering dat de vrije wil niet bestaat. Veel collega’s van hen zijn van mening dat hun opstelling veel te absoluut is. Toch ontbrak het tot nog toe aan een wetenschappelijk onderbouwd boek dat de tegenovergestelde positie verdedigt, namelijk dat we wel echt kunnen kiezen. Neuropsycholoog André Aleman heeft met Je brein de baas in deze leemte voorzien.

De grenzen van de vrije wil

Wij hebben een vrije wil, maar die is wel begrensd. Dat betoogt neurowetenschapper Harvey McMahon.

Het filosofische debat over de vrije wil draait in essentie om de vraag of vrije wil verenigbaar is met determinisme. Vaak wordt gedacht dat recente ontwikkelingen in de cognitieve neurowetenschappen en de sociale psychologie laten zien dat ons doen en laten wordt bepaald door ons brein, en in die zin dus bewijs vormen voor determinisme. Dat is een misvatting.

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Ronald V.

    [Een reflex is nog lang geen reflectie.]
    Dat ontken ik nergens maar voor reflectie is minstens een reflex nodig en voor een reflex heb je geen brein nodig, een atoom is... 19-02-2019 15:40
  • @Ronald schrijft:

    [Eigenlijk behoor je bijval te krijgen van Egbert want die is tegen de wetenschap en oppert geregeld dat er best zonder hersentjes gedacht kan worden. Maar blijkbaar trolt hij liever.]

    Je kletst weer eens uit je nek, ik ga hier inhoudelijk niet eens meer op in.

    Het monopoly op de huistrol is hier enkel... 19-02-2019 15:39
  • Benedict Broere zei Naar deze reactie >>>
    Egbert 18-02-2019 21:05 -- Je hebt het over een concept dat vanaf ongeveer de Stoa, via Plotinus, Eriugena, Schelling, Hegel, Bergson,... 19-02-2019 15:35
  • Niet zulke lange teentjes @Bert, je kunt toch wel tegen een stootje;) 19-02-2019 15:34
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Egbert,

    [Nee Bert, je begint langzamerhand de weg een beetje kwijt te raken, bemerk ik wel.  
    Geeft niets, kan gebeuren.]
    OK, dan zijn we... 19-02-2019 15:31
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Lieven,

    [Een atoom heeft volgens mij geen besef, noch van wat er met het atoom gebeurt, nog dat het atoom beseft dat het een atoom is.]
    Precies, maar volgens mij geldt dat evenzo voor de ontzaglijk complexe atomaire structuur die ons lichaam vormt. We kunnen daar... 19-02-2019 15:26