Vrije wil: een illusie?

Voor de meeste mensen is het waarschijnlijk vanzelfsprekend dat wat ze doen meestal het resultaat is van een bewust plan om datgene te doen. Als je het plan opvat om te gaan hardlopen en je doet dit ook, heb je het idee dat dit ‘opvatten van een plan’, oftewel het vormen van een intentie, een verschil maakt in het feit dat je daadwerkelijk gaat hardlopen.

Maar wat als wetenschappelijk onderzoek laat zien dat deze ervaring een illusie is, en dat in werkelijkheid onbewuste processen en toestanden je gedrag tot stand brengen? Dit zou je zelfbeeld waarschijnlijk ingrijpend veranderen. Voor vrije wil moeten toch op z’n minst onze bewuste plannen een verschil maken in wat we doen. In dit stuk onderzoek ik of experimenten daadwerkelijk reden geven om te twijfelen aan deze ervaring.

Je brein de baas

Betoog door professor André Aleman naar aanleiding van zijn nieuwste boek 'Je brein de baas'

Aleman, Je brein de baas (2017)

De neurologen Dick Swaab en Victor Lamme hebben de laatste jaren heel wat beroering teweeggebracht met hun bewering dat de vrije wil niet bestaat. Veel collega’s van hen zijn van mening dat hun opstelling veel te absoluut is. Toch ontbrak het tot nog toe aan een wetenschappelijk onderbouwd boek dat de tegenovergestelde positie verdedigt, namelijk dat we wel echt kunnen kiezen. Neuropsycholoog André Aleman heeft met Je brein de baas in deze leemte voorzien.

De grenzen van de vrije wil

Wij hebben een vrije wil, maar die is wel begrensd. Dat betoogt neurowetenschapper Harvey McMahon.

Het filosofische debat over de vrije wil draait in essentie om de vraag of vrije wil verenigbaar is met determinisme. Vaak wordt gedacht dat recente ontwikkelingen in de cognitieve neurowetenschappen en de sociale psychologie laten zien dat ons doen en laten wordt bepaald door ons brein, en in die zin dus bewijs vormen voor determinisme. Dat is een misvatting.

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • PS: wat mee heeft gespeeld in de populariteit van Jezus is mogelijk de gedachte van de verwachting van, de hoop op de komst van een messias,... 22-04-2019 10:21
  • Dat dit lokale romantisch heldenverhaal later zoveel succes is gaan krijgen tot wereldwijd toe komt denk ik doordat het godsidee dat ermee... 22-04-2019 09:22
  • Ja Ronald, ik denk ook dat hey een sterk geromantiseerd beeld en later verhaal is geworden dat men van die volksheld Jezus is gaan ophangen... 22-04-2019 09:05
  • Hallo Chris(ten) ;-)
    Ik ben ook geen christen meer, maar los van het godsidee dat daarbij hoort zijn voor mij de christelijke moraal met de... 22-04-2019 08:56
  • Ronald V. zei Naar deze reactie >>>
    Dat paasverhaal is natuurlijk in rationeel opzicht flauwekul. Maar het gaat niet om rationaliteit maar om emoties. Plat gezegd, het... 22-04-2019 08:39
  • Ook bij het hele 'Jezus wordt opgehangen en staat weer op' verhaal kun je vraagtekens plaatsen. Het is toch Pasen.

    Was de dood van Jezus... 22-04-2019 08:15