Inspiratie in de wetenschap

Inspiratie in de wetenschap
11 mrt
2019

Wetenschappers volgen de ‘wetenschappelijke methode’ om hun ideeën te toetsen. Maar hoe komen ze aan die ideeën? Wetenschap en kunst lijken daarin op elkaar.

Dat betoogt Tom McLeish, hoogleraar Natural Philosophy aan de Universiteit van York in een artikel op de website The Conversation. Hij erkent dat het hem twintig jaar kostte om zich te realiseren dat de ‘wetenschappelijke methode’ pas het tweede deel van het wetenschappelijk proces is. Het eerste deel is het ‘creatieve hart’ van de wetenschap, het bedenken van een idee om te testen. Daarin gaat flink wat creativiteit zitten.

Einstein

McLeish haalt ter onderbouwing een citaat aan van bioloog Peter Medawar, die stelde dat het systeem van hypothesen en deductie niet verklaarde waar de hypothesen eigenlijk vandaan kwamen. Dat de inspiratie van wetenschappers vergelijkbaar zou zijn met die van kunstenaars vond Medawar onzin. Ideeën in de kunsten worden onderling uitgewisseld, waar wetenschappers hun goede ideeën doorgaans voor zichzelf houden totdat hun onderzoek klaar is.

Een andere wetenschapper die McLeish citeert is Albert Einstein, die zichzelf wel met een kunstenaar vergeleek omdat hij sterk leunde op zijn verbeeldingsvermogen. ‘Kennis is beperkt, verbeelding de hele wereld omvatten’, aldus Einstein. Zelf heeft McLeish de ervaring dat invallen soms via dromen komen, of zittend op een heuvel.

Dichters

Over creativiteit in de wetenschap bestaat heel wat literatuur, maar die behandelt te weinig waar inspiratie nu eigenlijk vandaan komt. Daarom ging McLeish zelf op zoek: hij vroeg wetenschappers niet alleen wat hun onderzoek had opgeleverd, maar ook langs welke weg ze tot hun vondsten gekomen waren. Diezelfde vragen legde hij voor aan dichters, componisten en beeldend kunstenaars.

Een gemeenschappelijk kenmerk in de verhalen was dat er een doel was waarheen zij een pad zochten. Dat pas was lastig te vinden, er waren heel wat doodlopende stukken en soms een ‘aha-moment’ van inzicht – vaak een uitvloeisel van onbewuste processen.

Scheiding

Uiteindelijk definieert McLeish drie vormen van verbeelding die wetenschappers en kunstenaars gebruiken: visueel, tekstueel en abstract. Dat laatste kan bijvoorbeeld de vorm hebben van wiskunde of muziek. De conclusie van McLeish is dat het idee van ‘twee culturen’, van de kunsten en natuurwetenschappen een kunstmatige scheiding is. Hij roept op tot een dialoog tussen verschillende velden, om die scheiding ongedaan te maken.

Bron: The Conversation, We talk about artistic inspiration all the time – but scientific inspiration is a thing too

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Benedict: Het zijn nu eenmaal niet allemaal bevlogen zin zoekers, maar op een enkeling na vind ik het overladen met hoon en agressie hier... 23-03-2019 04:55
  • Jac Vaes zei Naar deze reactie >>>
    Benedict,

    Je schrijft: "Voor mij is bijvoorbeeld heel het heelal een bewijs dat God bestaat, althans een creatieve intelligentie en kracht,... 23-03-2019 01:30
  • @Bert: De reactie was voor jou bedoeld. 23-03-2019 01:05
  • Benedict,

    [Mensen schijnen uitermate metafysische wezens te zijn, die zeer geraakt kunnen zijn als ze andersdenkenden ontwaren, en die navenant hun jihaat uitleven.]
    Zou deze zin dan op jou van toepassing kunnen zijn?
    23-03-2019 00:44
  • Benedict,

    een deeltje van een geheel hoeft toch niet dezelfde eigenschappen te hebben als het geheel? Dat geldt toch voor een emergent... 23-03-2019 00:17
  • Ja Benedict, dat weet ik al een hele tijd nu, dat jij niet in 'pratende breinen' gelooft.
    En toch zijn het onze breinen die praten en niet... 22-03-2019 23:58