Religieus analfabetisme vertroebelt discussie

Religieus analfabetisme vertroebelt discussie
17 okt
2018

In de discussie over geloof en wetenschap zorgt een gebrek aan kennis over religie en wat geloven is voor nogal wat ruis op de lijn, vindt filosoof Arjan Klok.

Is er in de wetenschap ruimte voor religie? Dat was het thema van de negende essaywedstrijd van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, het oudste ‘Geleerde Genootschap’ in Nederland. De winnaar – VU hoogleraar filosofie René van Woudenberg - vond van wel en de reacties waren niet mals. Het winnende essay werd namelijk gepubliceerd in de NRC, onder de voor de lezers van deze krant provocerende kop ‘God bestaat, er is bewijs’.

Sneren

Die kop was overigens niet van Van Woudenberg, hij sprak omzichtiger. In het essay stelt hij dat het bestaan van een rationele God die orde wil en schept een verklaring zou kunnen zijn voor de natuurlijke orde die wij in de wereld zien. Dat is geen godsbewijs, maar wetenschappelijk bewijs is, buiten de wiskunde, doorgaans ook niet meer dan een beste verklaring voor waarnemingen.

Dat ging veel NRC lezers te ver. Filosoof Arjan Klok kwam tal van sneren richting Van Woudenberg tegen in de online reacties. Een kleine greep die hij op zijn blog zette: ‘terug naar de middeleeuwen’, ‘natuurlijk grote onzin’, ‘pure satire’, ‘geestelijke luiheid en een geestelijke lafheid’, ‘opstel van een plaatselijke VMBO leerling’. 

Op zijn blog gaat hij in op de reacties. Argumentatie ontbrak doorgaans, constateert hij, en verder “bleek men niet op de hoogte van basisprincipes in wetenschaps- en religiefilosofie: gelovigen denken niet na maar gehoorzamen een verzonnen man met een baard en wetenschap is waarnemen en voorspellen. Beide overtuigingen zijn stromannen die een eerstejaars theologie of filosofie zonder problemen zou kunnen weerleggen.”

Explosie

Klok constateert dat dit soort reacties op christelijke wetenschappers vaker voorkomt. Terrorisme expert Beatrice de Graaf sprak onlangs in een interview met het AD openlijk over haar geloof, en praatte daar later over in De Wereld Draait Door. Op social media leidde dit tot een explosie “met stromannen over de achterlijkheid van religie en weer viel het gebrek aan ter zake argumenten op. Blijkbaar was dit standpunt zo evident dat er niet voor geargumenteerd hoefde te worden.”, aldus Klok.

De oorzaak lijkt een ‘religieus analfabetisme’ te zijn, het ontbreken van basale kennis over wat religie is en niet is. En dat is niet handig, volgens Klok, omdat ongeveer 85 procent van de wereldbevolking op een of andere manier religieus is. Daar is zijn suggestie: laten we in het middelbaar onderwijs aandacht besteden aan de werking en invloed van religie. De belangrijkste, tamelijk eenvoudige, stromannen kunnen dan worden weerlegd, aldus Klok.

De volledige uitslag van de essay wedstrijd van de KHMW is op hun site gepubliceerd.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Ik denk trouwens dat de empirische werkelijkheid een a priori is terwijl de gedachte, de aanname van ook nog een transcendente of goddelijke... 21-11-2018 14:07
  • over zaken die men vroeger uit onwetendheid als relieus of transcendent aannam zoals 'stemmen horen in het hoofd', visioenen (hallucinaties)... 21-11-2018 12:56
  • Aaf, verder nog even deze bedenking:

    geloven in een god, het bestaan van een god vaststellen, een god kennen en erin geloven, wordt dan... 21-11-2018 12:43
  • over zaken die men vroeger uit onwetendheid als relieus of transcendent aannam zoals 'stemmen horen in het hoofd', visioenen (hallucinaties)... 21-11-2018 12:22
  • Wim de Rooij, Eindhoven zei Naar deze reactie >>>
    Hallo W.M. de Jong.

    Religies doen ook uitspraken over de meetbare werkelijkheid. Voorbeelden: Bidden helpt af en toe; Er gebeuren wonderen;... 21-11-2018 12:10
  • Evolutiebiologen moeten zich realiseren dat het concept evolutie geen robuust wetenschappelijk concept is. Evolutie (= geleidelijke... 21-11-2018 11:42