Simulatie toont hoe je religie manipuleert

Simulatie toont hoe je religie manipuleert
16 aug
2018

Een team van onder meer computerwetenschappers, filosofen en religiewetenschappers heeft een simulatieprogramma gemaakt waarin religiositeit is te manipuleren.

Het programma is te gebruiken om te onderzoeken wat precies de oorzaak is van religiositeit en secularisering. In de simulatie bevinden zich ‘agents’, duizenden virtuele personen, die verschillende eigenschappen meekrijgen. Vervolgens kan de gebruiker bepaalde sociaal-economische waarden (zoals onderwijs of welvaart) aanpassen. De simulatie kan op basis van gegevens uit de sociale wetenschappen berekenen hoe de ‘agents’ hier op reageren.

Vluchtelingen

Het programma is ontstaan uit een driejarig project, gefinancierd door de John Templeton Foundation. Het wordt nu ingezet op specifieke vragen te beantwoorden, bijvoorbeeld van de overheid van Noorwegen, die wil weten hoe ze om moeten gaan met de instroom van zo’n vijftigduizend overwegend islamitische vluchtelingen.

Volgens de makers van het programma werkt het beter dan andere pogingen om de ontwikkeling van religiositeit te voorspellen. Zo kon het programma op basis van gegevens uit de periode 1991-1998 uit een aantal landen een goede voorspelling doen voor de ontwikkeling van religiositeit in de tien daar op volgende jaren, stellen zij in een artikel dat onlangs verscheen in The Atlantic.

Secularisatie

Volgens een variant van het model zijn de belangrijkste factoren die de mate van secularisatie bepalen ‘existentiële veiligheid’ (voldoende geld en voedsel hebben), persoonlijke vrijheid, pluralisme en onderwijs. Wanneer een van deze vier ontbreekt blijven mensen religieuzer. Dat zou volgens de onderzoekers verklaren waarom secularisatie in de VS trager verloopt dan in Europa: het onderwijs is daar veel minder neutraal. Ook zou het programma het ontstaan van religieus geweld kunnen voorspellen.

Dit voorspellende vermogen roept ethische vragen op: mag een overheid met dit simulatieprogramma een effectieve manier zoeken om secularisatie te bevorderen? Dat is een vorm van ‘social engineering’ die nogal controversieel is. Ook ontdekten onderzoekers via hun simulaties dat extremistische groepen alleen effectief zijn wanneer hun leider zeer charismatisch is en zelf ook precies doet wat hij zijn volgelingen voorhoudt. Die voorspelling zou volgens de onderzoekers gebruikt kunnen worden bij besluitvorming voor het doden van leiders van dit soort groepen, bijvoorbeeld door de geheime dienst.

Twijfels

Maar is het simulatieprogramma echt zo goed? In The Atlantic verklaren enkele wetenschappers dat ze hun twijfels hebben. Ze stellen dat de werkelijkheid te complex is om te vatten in een eenvoudige simulatie, en dat de uitkomst van het model vooral een ‘opinie’ is en geen wetmatigheid.

Over de simulatie is een filmpje gemaakt:  How to code a Theory of Religion

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • over zaken die men vroeger uit onwetendheid als relieus of transcendent aannam zoals 'stemmen horen in het hoofd', visioenen (hallucinaties)... 21-11-2018 12:56
  • Aaf, verder nog even deze bedenking:

    geloven in een god, het bestaan van een god vaststellen, een god kennen en erin geloven, wordt dan... 21-11-2018 12:43
  • over zaken die men vroeger uit onwetendheid als relieus of transcendent aannam zoals 'stemmen horen in het hoofd', visioenen (hallucinaties)... 21-11-2018 12:22
  • Wim de Rooij, Eindhoven zei Naar deze reactie >>>
    Hallo W.M. de Jong.

    Religies doen ook uitspraken over de meetbare werkelijkheid. Voorbeelden: Bidden helpt af en toe; Er gebeuren wonderen;... 21-11-2018 12:10
  • Evolutiebiologen moeten zich realiseren dat het concept evolutie geen robuust wetenschappelijk concept is. Evolutie (= geleidelijke... 21-11-2018 11:42
  • Wetenschappers moeten zich realiseren dat een wetenschappelijke theorie weerlegbaar en daarom toetsbaar moet zijn. Gevolg van deze... 21-11-2018 11:40