Simulatie toont hoe je religie manipuleert

Simulatie toont hoe je religie manipuleert
16 aug
2018

Een team van onder meer computerwetenschappers, filosofen en religiewetenschappers heeft een simulatieprogramma gemaakt waarin religiositeit is te manipuleren.

Het programma is te gebruiken om te onderzoeken wat precies de oorzaak is van religiositeit en secularisering. In de simulatie bevinden zich ‘agents’, duizenden virtuele personen, die verschillende eigenschappen meekrijgen. Vervolgens kan de gebruiker bepaalde sociaal-economische waarden (zoals onderwijs of welvaart) aanpassen. De simulatie kan op basis van gegevens uit de sociale wetenschappen berekenen hoe de ‘agents’ hier op reageren.

Vluchtelingen

Het programma is ontstaan uit een driejarig project, gefinancierd door de John Templeton Foundation. Het wordt nu ingezet op specifieke vragen te beantwoorden, bijvoorbeeld van de overheid van Noorwegen, die wil weten hoe ze om moeten gaan met de instroom van zo’n vijftigduizend overwegend islamitische vluchtelingen.

Volgens de makers van het programma werkt het beter dan andere pogingen om de ontwikkeling van religiositeit te voorspellen. Zo kon het programma op basis van gegevens uit de periode 1991-1998 uit een aantal landen een goede voorspelling doen voor de ontwikkeling van religiositeit in de tien daar op volgende jaren, stellen zij in een artikel dat onlangs verscheen in The Atlantic.

Secularisatie

Volgens een variant van het model zijn de belangrijkste factoren die de mate van secularisatie bepalen ‘existentiële veiligheid’ (voldoende geld en voedsel hebben), persoonlijke vrijheid, pluralisme en onderwijs. Wanneer een van deze vier ontbreekt blijven mensen religieuzer. Dat zou volgens de onderzoekers verklaren waarom secularisatie in de VS trager verloopt dan in Europa: het onderwijs is daar veel minder neutraal. Ook zou het programma het ontstaan van religieus geweld kunnen voorspellen.

Dit voorspellende vermogen roept ethische vragen op: mag een overheid met dit simulatieprogramma een effectieve manier zoeken om secularisatie te bevorderen? Dat is een vorm van ‘social engineering’ die nogal controversieel is. Ook ontdekten onderzoekers via hun simulaties dat extremistische groepen alleen effectief zijn wanneer hun leider zeer charismatisch is en zelf ook precies doet wat hij zijn volgelingen voorhoudt. Die voorspelling zou volgens de onderzoekers gebruikt kunnen worden bij besluitvorming voor het doden van leiders van dit soort groepen, bijvoorbeeld door de geheime dienst.

Twijfels

Maar is het simulatieprogramma echt zo goed? In The Atlantic verklaren enkele wetenschappers dat ze hun twijfels hebben. Ze stellen dat de werkelijkheid te complex is om te vatten in een eenvoudige simulatie, en dat de uitkomst van het model vooral een ‘opinie’ is en geen wetmatigheid.

Over de simulatie is een filmpje gemaakt:  How to code a Theory of Religion

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Lieven, we weten nog zo weinig, het is net alsof de werkelijkheid steeds verder ongrijpbaar voor de wetenschap begint te worden, bij elke... 16-09-2019 23:33
  • @ Egbert

    [Ik heb wel wat met het Ietsisme, een vaag religieus concept dat er wel iets zal zijn, maar verder kan er ik niets zinnigs over zeggen. ]
    Moet je dan niet schrijven 'dat er wel iets kan zijn' in plaats van zal zijn?
    Als je 'zal' zegt, dan is het een geloof. Als je... 16-09-2019 21:42
  • @Lieven: dat wist je toch wel, dat heb ik hier als zo vaak verkondigd:)

    Ik heb wel wat met het Ietsisme, een vaag religieus concept dat er... 16-09-2019 18:36
  • [Overigens, als je evolutie betwijfelt weet je het inderdaad beter dan de onderzoekers. Dat is geen ad hominum maar een feit.]
    en dan dient men het alternatief voor evolutie klaar en duidelijk en plausibel uit te leggen zodat die betere stelling aannemelijker wordt.... 16-09-2019 17:56
  • Oké, Egbert, dat is een antwoord, namelijk dat je het niet weet.
    Dat lijkt me eerlijk. Je doet in elk geval niet de invulling met een of... 16-09-2019 17:46
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Andre,

    [Ben jij  nu wel of niet zeker dat leven spontaan ontstaan is?]
    Leuke vraag!
    Als mijn leven er vanaf zou hangen zou mijn antwoord op die vraag zijn dat leven spontaan onstaan is. Ik ben daar zo... 16-09-2019 17:43