History for Atheists: Copernicus werd niet vervolgd

History for Atheists: Copernicus werd niet vervolgd
23 juli
2018

Het is zomervakantie, dus is het leuk om eens een echte longread aan te raden. Deze gaat over de vraag of Copernicus door de kerk werd vervolgd. (Spoiler: het antwoord is nee).

In een uitgebreid artikel op zijn blog ‘History of Atheists’ schrijft auteur Tim O’Neill uitgebreid over de ‘affaire Copernicus’. De samenvatting daarvan luidt nogal eens: Copernicus ontdekte dat de aarde om de zon draaide, maar durfde dat niet te publiceren uit angst voor de kerk. Het boek zou na zijn dood moeten verschijnen maar dankzij een moedige Protestant verscheen het net voor zijn dood.

Pseudo-geschiedenis

O’Neill stelt dat dit verhaal niet klopt. Daarbij is het interessant om op te merken dat hij zelf een verklaard atheïst is. Toch begon hij enkele jaren geleden een website waarin hij historische fouten die vaak door atheïsten (met name de polemische ‘nieuwe atheïsten) worden doorverteld aan de kaak stelt. Waarom? Omdat hij als rationalist het niet kan laten gebeuren dat pseudo-geschiedenis wordt gebruikt om religie aan te vallen. Dat is niet rationeel. Natuurlijk, schrijft hij, ook religieuze auteurs maken zich hier schuldig aan, maar er waren al voldoende websites die dat aan de kaak stelden. Dus richt hij zich als atheïst op nonsens uit het atheïstische kamp.

Het hele artikel samenvatten in een kort bericht zou het geen recht doen. Een paar losse argumenten: Copernicus had een systeem bedacht dat wiskundig gezien eenvoudiger was dan het Ptolemeïsche, maar dat nog geen goede natuurkundige onderbouwing had (die zou pas een eeuw later volgen, via Kepler en Newton). Dat maakte hem voorzichtig. Verder heeft hij zijn ideeën wel degelijk laten circuleren tijdens zijn leven, vooral onder collega-astronomen. Dat was destijds een gebruikelijke aanpak.

Veroordeling

Wel was Copernicus beducht voor een groep die de Aristotelische natuurkunde had verwerkt binnen het scholastische christendom en derhalve zijn ideeën op religieuze gronden direct zouden verwerpen. Mede daarom stemde hij in met een voorwoord dat zijn gedachten voorstelde als een rekenmodel, niet per se als een beschrijving van de werkelijkheid.

Ook wijst O’Neill er op dat de veroordeling van het Copernicaanse stelsel een eeuw na de eerste publicaties erover plaatsvond, en dat de veroordeling ook toen gebaseerd was op het meerderheidsstandpunt van de wetenschap.

Wie deze longread uit heeft, kan daarna een flink aantal zonnige middagen doorbrengen met de rest van de website. Veel leesplezier!

Bron: The Great Myths 6: Copernicus’ deathbed publication.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Lieven, we weten nog zo weinig, het is net alsof de werkelijkheid steeds verder ongrijpbaar voor de wetenschap begint te worden, bij elke... 16-09-2019 23:33
  • @ Egbert

    [Ik heb wel wat met het Ietsisme, een vaag religieus concept dat er wel iets zal zijn, maar verder kan er ik niets zinnigs over zeggen. ]
    Moet je dan niet schrijven 'dat er wel iets kan zijn' in plaats van zal zijn?
    Als je 'zal' zegt, dan is het een geloof. Als je... 16-09-2019 21:42
  • @Lieven: dat wist je toch wel, dat heb ik hier als zo vaak verkondigd:)

    Ik heb wel wat met het Ietsisme, een vaag religieus concept dat er... 16-09-2019 18:36
  • [Overigens, als je evolutie betwijfelt weet je het inderdaad beter dan de onderzoekers. Dat is geen ad hominum maar een feit.]
    en dan dient men het alternatief voor evolutie klaar en duidelijk en plausibel uit te leggen zodat die betere stelling aannemelijker wordt.... 16-09-2019 17:56
  • Oké, Egbert, dat is een antwoord, namelijk dat je het niet weet.
    Dat lijkt me eerlijk. Je doet in elk geval niet de invulling met een of... 16-09-2019 17:46
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Andre,

    [Ben jij  nu wel of niet zeker dat leven spontaan ontstaan is?]
    Leuke vraag!
    Als mijn leven er vanaf zou hangen zou mijn antwoord op die vraag zijn dat leven spontaan onstaan is. Ik ben daar zo... 16-09-2019 17:43