History for Atheists: Copernicus werd niet vervolgd

History for Atheists: Copernicus werd niet vervolgd
23 juli
2018

Het is zomervakantie, dus is het leuk om eens een echte longread aan te raden. Deze gaat over de vraag of Copernicus door de kerk werd vervolgd. (Spoiler: het antwoord is nee).

In een uitgebreid artikel op zijn blog ‘History of Atheists’ schrijft auteur Tim O’Neill uitgebreid over de ‘affaire Copernicus’. De samenvatting daarvan luidt nogal eens: Copernicus ontdekte dat de aarde om de zon draaide, maar durfde dat niet te publiceren uit angst voor de kerk. Het boek zou na zijn dood moeten verschijnen maar dankzij een moedige Protestant verscheen het net voor zijn dood.

Pseudo-geschiedenis

O’Neill stelt dat dit verhaal niet klopt. Daarbij is het interessant om op te merken dat hij zelf een verklaard atheïst is. Toch begon hij enkele jaren geleden een website waarin hij historische fouten die vaak door atheïsten (met name de polemische ‘nieuwe atheïsten) worden doorverteld aan de kaak stelt. Waarom? Omdat hij als rationalist het niet kan laten gebeuren dat pseudo-geschiedenis wordt gebruikt om religie aan te vallen. Dat is niet rationeel. Natuurlijk, schrijft hij, ook religieuze auteurs maken zich hier schuldig aan, maar er waren al voldoende websites die dat aan de kaak stelden. Dus richt hij zich als atheïst op nonsens uit het atheïstische kamp.

Het hele artikel samenvatten in een kort bericht zou het geen recht doen. Een paar losse argumenten: Copernicus had een systeem bedacht dat wiskundig gezien eenvoudiger was dan het Ptolemeïsche, maar dat nog geen goede natuurkundige onderbouwing had (die zou pas een eeuw later volgen, via Kepler en Newton). Dat maakte hem voorzichtig. Verder heeft hij zijn ideeën wel degelijk laten circuleren tijdens zijn leven, vooral onder collega-astronomen. Dat was destijds een gebruikelijke aanpak.

Veroordeling

Wel was Copernicus beducht voor een groep die de Aristotelische natuurkunde had verwerkt binnen het scholastische christendom en derhalve zijn ideeën op religieuze gronden direct zouden verwerpen. Mede daarom stemde hij in met een voorwoord dat zijn gedachten voorstelde als een rekenmodel, niet per se als een beschrijving van de werkelijkheid.

Ook wijst O’Neill er op dat de veroordeling van het Copernicaanse stelsel een eeuw na de eerste publicaties erover plaatsvond, en dat de veroordeling ook toen gebaseerd was op het meerderheidsstandpunt van de wetenschap.

Wie deze longread uit heeft, kan daarna een flink aantal zonnige middagen doorbrengen met de rest van de website. Veel leesplezier!

Bron: The Great Myths 6: Copernicus’ deathbed publication.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Bert,
    Bedankt. Zo iets had ik ook in gedachten.En als dat het geval is geweest is er geen eerste oorzaak die de oorzaak is van de... 16-12-2018 20:52
  • Er is een prachtig boek geschreven door Amanda Gefter, "De Achtertuin van Einstein" waarin dit dilemma ten volle uitgewerkt wordt. Met... 16-12-2018 20:40
  • Eelco van Kampen zei Naar deze reactie >>>
    Precies. 16-12-2018 20:03
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Jac,

    Kwantumfluctuaties treden spontaan op en hebben dus geen oorzaak nodig. Daarmee is het al direct logisch inconsistent om naar een... 16-12-2018 19:35
  • Gilbert Knuyt Schreef:
    Vooraleer je evolutie kunt hebben, moet je natuurlijk met iets beginnen. En dat begin komt natuurlijk van God.  Alles wat begint te...
    16-12-2018 18:04
  • Tuurlijk Gilbert,

    Er was eens …
    Ze leefden nog lang en gelukkig …
    Knibbel knabbel knuisje ...
    Maar kwam er een olifant met een hele... 16-12-2018 17:50