History for Atheists: Copernicus werd niet vervolgd

History for Atheists: Copernicus werd niet vervolgd
23 juli
2018

Het is zomervakantie, dus is het leuk om eens een echte longread aan te raden. Deze gaat over de vraag of Copernicus door de kerk werd vervolgd. (Spoiler: het antwoord is nee).

In een uitgebreid artikel op zijn blog ‘History of Atheists’ schrijft auteur Tim O’Neill uitgebreid over de ‘affaire Copernicus’. De samenvatting daarvan luidt nogal eens: Copernicus ontdekte dat de aarde om de zon draaide, maar durfde dat niet te publiceren uit angst voor de kerk. Het boek zou na zijn dood moeten verschijnen maar dankzij een moedige Protestant verscheen het net voor zijn dood.

Pseudo-geschiedenis

O’Neill stelt dat dit verhaal niet klopt. Daarbij is het interessant om op te merken dat hij zelf een verklaard atheïst is. Toch begon hij enkele jaren geleden een website waarin hij historische fouten die vaak door atheïsten (met name de polemische ‘nieuwe atheïsten) worden doorverteld aan de kaak stelt. Waarom? Omdat hij als rationalist het niet kan laten gebeuren dat pseudo-geschiedenis wordt gebruikt om religie aan te vallen. Dat is niet rationeel. Natuurlijk, schrijft hij, ook religieuze auteurs maken zich hier schuldig aan, maar er waren al voldoende websites die dat aan de kaak stelden. Dus richt hij zich als atheïst op nonsens uit het atheïstische kamp.

Het hele artikel samenvatten in een kort bericht zou het geen recht doen. Een paar losse argumenten: Copernicus had een systeem bedacht dat wiskundig gezien eenvoudiger was dan het Ptolemeïsche, maar dat nog geen goede natuurkundige onderbouwing had (die zou pas een eeuw later volgen, via Kepler en Newton). Dat maakte hem voorzichtig. Verder heeft hij zijn ideeën wel degelijk laten circuleren tijdens zijn leven, vooral onder collega-astronomen. Dat was destijds een gebruikelijke aanpak.

Veroordeling

Wel was Copernicus beducht voor een groep die de Aristotelische natuurkunde had verwerkt binnen het scholastische christendom en derhalve zijn ideeën op religieuze gronden direct zouden verwerpen. Mede daarom stemde hij in met een voorwoord dat zijn gedachten voorstelde als een rekenmodel, niet per se als een beschrijving van de werkelijkheid.

Ook wijst O’Neill er op dat de veroordeling van het Copernicaanse stelsel een eeuw na de eerste publicaties erover plaatsvond, en dat de veroordeling ook toen gebaseerd was op het meerderheidsstandpunt van de wetenschap.

Wie deze longread uit heeft, kan daarna een flink aantal zonnige middagen doorbrengen met de rest van de website. Veel leesplezier!

Bron: The Great Myths 6: Copernicus’ deathbed publication.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Wim de Rooij, Eindhoven zei Naar deze reactie >>>
    Beste lezers.

    Ook 'bewuste intenties' dus ook de 'vrije wil' borrelen in een mens op als het resultaat van hersenprocessen waar wij geen... 17-08-2018 08:09
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>

    Ronald V.,

    [Iets bestaat of bestaat niet. Potentieel bestaan is net zoiets (als) onmogelijk bestaan. Ook noodzakelijk bestaan is absurd. Iets bestaat of bestaat niet. Dat is alles. Termen als "noodzakelijk", "mogelijk" en "onmogelijk" zijn theoretische termen en geen concrete eigenschappen van echte dingen. In "Middeleeuwse" terminologie is de heer Rutten een realist, dat wil grofweg zeggen iemand die aan concepten meteen een realiteit toeschrijft. Ik ben meer een conceptualist, ruwweg iemand die meent dat concepten maar concepten zijn.]
    Eens.
    Elders schreef ik aan de heer Rutten dat de bewering "X bestaat potentieel" uitsluitend waar is indien X bestaat. Deze... 17-08-2018 07:40
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Emanuel Rutten,

    Merkwaardig dat je hier toegeeft dat je aan potentieel bestaan niet de betekenis van bestaan kunt toekennen. 17-08-2018 07:34
  • Emanuel zei Naar deze reactie >>>
    Beste Jac,

    Je schrijft: “Als het bestaan van wat dan ook, laat zeggen x, niet onmogelijk is dan bestaat x actueel als er niets is dat het... 17-08-2018 06:24
  • Emanuel zei Naar deze reactie >>>
    Beste Eppie,

    Als iets potentieel bestaat, dan kan het ook potentieel bestaan. Want alles wat bestaat is uiteraard mogelijk. 

    Als iets... 17-08-2018 06:18
  • Sorry,

    Slordigheidje:"Terzijde" in de derde alinea is overbodig,

    Jac 17-08-2018 00:35