Afkomst moderne mens mogelijk complexer dan gedacht

Afkomst moderne mens mogelijk complexer dan gedacht
16 juli
2018

De moderne mens is niet ontstaan op één plek, maar uit verschillende groepen die lange tijd gescheiden van elkaar leefden.

Die stelling presenteert een groep wetenschappers in een opinieartikel dat onlangs verscheen in het tijdschrift Trends in Ecology & Evolution. Zij baseren zich op een analyse van fossiele resten, archeologische vondsten en DNA analysen. Het heersende beeld is dat de moderne mens ontstond uit een relatief kleine groep, ergens in Afrika. Die groep van pakweg tienduizend individuen die nakomelingen kregen werd uiteindelijk Homo sapiens.

Adam

Dit scenario wordt veelal gebruikt in discussies over schepping en evolutie. Daarbij zouden uit die relatief kleine groep Adam en Eva gekozen kunnen zijn als vertegenwoordigers, die in de paradijstuin in relatie konden treden met God.

Maar er zijn gegevens die tegen het scenario van één enkele vooroudergroep voor de moderne mens pleiten, vinden de wetenschappers. Zij stellen dat bijvoorbeeld gevonden stenen werktuigen een ‘geclusterde verspreiding’ vertonen in ruimte en tijd. Er is niet één locatie in Afrika waar primitieve vormen van gereedschap overgingen in meer geavanceerde werktuigen, of waar primitieve kenmerken van bijvoorbeeld de schedel overgingen in moderne varianten.

Het algemene beeld van vondsten in Afrika die volgens de onderzoekers uit de laatste 300.000 jaar komen is wel een overgang van primitief naar modern. Maar wanneer je individuele vindplaatsen vergelijkt zie je vaak een mozaïek van primitief en modern. Moderne kenmerken duiken soms op verschillende plekken op. DNA onderzoek bevestigt volgens de onderzoekers dit beeld.

Isolatie

De verklaring hiervoor vonden de onderzoekers in de klimatologische geschiedenis van Afrika. Dit zorgde er voor dat de zones die gunstig waren voor menselijke bewoning veelal gescheiden waren door bijvoorbeeld woestijnen. Door die ongunstige gebieden werden de groepen mensachtigen lange perioden van elkaar gescheiden, maar een verandering in het klimaat bracht ze daarna weer bij elkaar.

Uit dit proces van isolatie en vermenging is uiteindelijk Homo sapiens ontstaan, de moderne mens die de hele wereld wist te veroveren. Door oorsprong van de mens ligt dus niet in één specifieke regio van Afrika en er hebben meer etnische groepen aan het ontstaan van de moderne mens bijgedragen dan werd aangenomen. Dat is althans de stelling van de onderzoekers in deze publicatie. Wordt ongetwijfeld vervolgd!

Bron: Eleanor Scerri et al. Did Our Species Evolve in Subdivided Populations across Africa, and Why Does It Matter? Trends in Ecology & Evolution, DOI 10.1016/j.tree.2018.05.005

Zie ook: Het idee dat we afstammen van één groepje voorouders kan de prullenbak in.

Illustratie: Philipp Gunz, Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Wim de Rooij, Eindhoven zei Naar deze reactie >>>
    Beste lezers.

    Ook 'bewuste intenties' dus ook de 'vrije wil' borrelen in een mens op als het resultaat van hersenprocessen waar wij geen... 17-08-2018 08:09
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>

    Ronald V.,

    [Iets bestaat of bestaat niet. Potentieel bestaan is net zoiets (als) onmogelijk bestaan. Ook noodzakelijk bestaan is absurd. Iets bestaat of bestaat niet. Dat is alles. Termen als "noodzakelijk", "mogelijk" en "onmogelijk" zijn theoretische termen en geen concrete eigenschappen van echte dingen. In "Middeleeuwse" terminologie is de heer Rutten een realist, dat wil grofweg zeggen iemand die aan concepten meteen een realiteit toeschrijft. Ik ben meer een conceptualist, ruwweg iemand die meent dat concepten maar concepten zijn.]
    Eens.
    Elders schreef ik aan de heer Rutten dat de bewering "X bestaat potentieel" uitsluitend waar is indien X bestaat. Deze... 17-08-2018 07:40
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Emanuel Rutten,

    Merkwaardig dat je hier toegeeft dat je aan potentieel bestaan niet de betekenis van bestaan kunt toekennen. 17-08-2018 07:34
  • Emanuel zei Naar deze reactie >>>
    Beste Jac,

    Je schrijft: “Als het bestaan van wat dan ook, laat zeggen x, niet onmogelijk is dan bestaat x actueel als er niets is dat het... 17-08-2018 06:24
  • Emanuel zei Naar deze reactie >>>
    Beste Eppie,

    Als iets potentieel bestaat, dan kan het ook potentieel bestaan. Want alles wat bestaat is uiteraard mogelijk. 

    Als iets... 17-08-2018 06:18
  • Sorry,

    Slordigheidje:"Terzijde" in de derde alinea is overbodig,

    Jac 17-08-2018 00:35