Een kritische blik op natuurlijke theologie

Een kritische blik op natuurlijke theologie
30 mei
2018

De Britse theoloog N.T. Wright legt in een kort essay op de website Science + Belief uit waarom het niet mogelijk is de eigenschappen van God zomaar af te leiden uit de natuur.

Dit soort ‘natuurlijke theologie’ was zeker de eerste helft van de negentiende eeuw populair. Het zou een manier zijn om zonder bijzondere openbaring toch af te leiden wie God precies is, door observatie van de schepping. Maar achter dat idee zit een verkeerd begrip van zowel openbaring als observatie achter, betoogt Wright.

Subjectieve religie

De Bijbel is bijvoorbeeld niet een ‘kale’ openbaring, een recht-toe-recht-aan lijst van hoe het allemaal zit. ‘Dat is een rationalistische parodie’, aldus Wright. Maar ook onze observaties vinden niet plaats in een soort neutraal vacuüm. We zijn als waarnemers ook betrokken bij wat we waarnemen. Je kunt geen harde tweedeling making in ‘objectieve wetenschap’ en ‘subjectieve religie’.

De weg vooruit is volgens Wright een ‘Trinitaire kijk’, waarbij hij uit de drie-eenheid Jezus centraal stelt. Een historische Jezus, maar dat roept ook weer vragen op. Want het historische beeld is altijd beperkt. Dat kan bedreigend zijn: laat historisch onderzoek wel voldoende van ons beeld van Jezus overeind staan om het christelijk geloof nog te kunnen vasthouden?

Blinde kracht

Wright denkt van wel en hij verwijst naar Psalm 8. Daarin vertelt de schrijver hoe groots de schepping is, de zon, de maan, de sterren – maar de vraag die dan volgt is niet ‘dus wie is God nu?’ maar wie is de mens, wat is die eigenlijk waard?

Als conclusie stelt Wright dat wie wil weten wat de betekenis van de schepping is moet kijken naar de mensen. En wie wil weten wat het betekent om mens te zijn, moet kijken naar Jezus. De schepping is geen mechanistische, rationele gebeurtenis, geen kaal feit of het gevolg van een blinde kracht, maar een teken van de wijze en creatieve liefde van Jezus.

Het korte essay is een bewerking van een bijdrage van N.T. Wright aan het boek Christ and the Created Order, Perspectives from Theology, Philosophy, and Science, Zondervan Academic.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Wim de Rooij, Eindhoven zei Naar deze reactie >>>
    Beste lezers.

    Ook 'bewuste intenties' dus ook de 'vrije wil' borrelen in een mens op als het resultaat van hersenprocessen waar wij geen... 17-08-2018 08:09
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>

    Ronald V.,

    [Iets bestaat of bestaat niet. Potentieel bestaan is net zoiets (als) onmogelijk bestaan. Ook noodzakelijk bestaan is absurd. Iets bestaat of bestaat niet. Dat is alles. Termen als "noodzakelijk", "mogelijk" en "onmogelijk" zijn theoretische termen en geen concrete eigenschappen van echte dingen. In "Middeleeuwse" terminologie is de heer Rutten een realist, dat wil grofweg zeggen iemand die aan concepten meteen een realiteit toeschrijft. Ik ben meer een conceptualist, ruwweg iemand die meent dat concepten maar concepten zijn.]
    Eens.
    Elders schreef ik aan de heer Rutten dat de bewering "X bestaat potentieel" uitsluitend waar is indien X bestaat. Deze... 17-08-2018 07:40
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Emanuel Rutten,

    Merkwaardig dat je hier toegeeft dat je aan potentieel bestaan niet de betekenis van bestaan kunt toekennen. 17-08-2018 07:34
  • Emanuel zei Naar deze reactie >>>
    Beste Jac,

    Je schrijft: “Als het bestaan van wat dan ook, laat zeggen x, niet onmogelijk is dan bestaat x actueel als er niets is dat het... 17-08-2018 06:24
  • Emanuel zei Naar deze reactie >>>
    Beste Eppie,

    Als iets potentieel bestaat, dan kan het ook potentieel bestaan. Want alles wat bestaat is uiteraard mogelijk. 

    Als iets... 17-08-2018 06:18
  • Sorry,

    Slordigheidje:"Terzijde" in de derde alinea is overbodig,

    Jac 17-08-2018 00:35