Zijn atheïsten intelligenter dan gelovigen?

Zijn atheïsten intelligenter dan gelovigen?
09 feb
2018

Een nieuw onderzoek vergeleek de score van gelovigen en atheïsten op verschillende testjes en vond een verschil. Maar de conclusie dat atheïsten slimmer zijn is te kort door de bocht.

Eind januari kopten allerlei kranten en websites ‘Onderzoekers: atheïsten zijn intelligenter dan religieuzen’ of varianten hiervan. Bron is een Brits onderzoek waarbij 63.000 deelnemers via internet een aantal testjes deden. Ook gaven zij informatie over zichzelf. Op sociale media was het een hit.

Dogmatisme

De resultaten van dit onderzoek verschenen in het tijdschrift Frontiers in Psychology, met een wat minder uitgesproken titel: ‘The Negative Relationship between Reasoning and Religiosity Is Underpinned by a Bias for Intuitive Responses Specifically When Intuition and Logic Are in Conflict’. De onderzoekers wilden met hun onderzoek meer inzicht krijgen in de omgekeerde correlatie tussen de mate van religiositeit en intelligentie die in veel studies naar voren komt.

In hun onderzoeksgroep maakten zij onderscheid tussen atheïsten, agnosten en gelovigen. Die laatste groep werd in vijf subgroepen opgedeeld van toenemend ‘dogmatisme’, wat hier werd gedefinieerd als de sterkte van de religiositeit op een vijfpunts schaal.

Intuïtie

Het belangrijkste verschil tussen gelovigen en atheïsten en agnosten vonden de onderzoekers op een test die een conflict veroorzaakt tussen een intuïtie en rede. Het ging om een variant op de Stroop-taak, waarbij een proefpersoon de kleur van een woord moet noemen. Als het woord ‘groen’ in rood is afgedrukt, kunnen er fouten optreden. De atheïsten en agnosten scoorden beter op deze test dan de gelovigen.

Interessant is dat in de onderzoeksgroepen ook bekeerlingen (wel religieus, maar niet religieus opgegroeid) en afvalligen (religieus opgegroeid maar niet langer gelovig) zaten. Bekeerlingen bleken vergelijkbare scores te halen als gelovigen en afvalligen scoorden als atheïsten/agnosten. Blijkbaar heeft het gemeten effect te maken met actief geloven en niet met de opvoeding.

Fact Check

In het artikel stellen de onderzoekers overigens dat zij geen verschil in intelligentie vonden tussen gelovigen en ongelovigen. Bij taken zonder conflict tussen intuïtie en reden haalden de meest dogmatische gelovigen dezelfde score als de ongelovigen. De conclusie is dat gelovigen sneller afgaan op hun intuïtie en dat atheïsten/agnosten rationeler zijn. Dit verschil kan wel de score op IQ testen beïnvloeden.

De Volkskrant wijdde een ‘fact check’ aan dit publiciteit rond het artikel. Deskundigen bevestigen dat er een verband is tussen IQ, opleidingsniveau en gelovigheid. Alleen: de aard van dat verband is onduidelijk. Maar aan het besproken artikel zaten nog diverse methodologische haken en ogen, concludeert de krant.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Lieven, je hebt wel mensen die een ellendig bestaan leiden maar toch op de een of andere manier de kracht vinden om door te blijven gaan,... 16-07-2019 00:41
  • Hallo Egbert,

    ik kan enkel voor mezelf stellen dat ik betekenis en zin aan mijn leven probeer te geven. Het leven zinnig vinden heeft veel... 15-07-2019 21:04
  • @Lieven: Ik hoorde een guru uit India eens stellen : Life goes beyond any meaning, zo zie ik het zelf ook wel een beetje, niet dat ik een... 15-07-2019 17:33
  • Hallo Egbert,

    inderdaad, als ik in termen van 'misschien' spreek, dan is dat speculatief.
    Ik kan persoonlijk in elk geval vaststellen dat... 15-07-2019 13:52
  • Men heeft het over 'helder en consistent' denken over dingen.
    We kunnen over veel dingen helder en consistent denken, maar dat is geen... 15-07-2019 13:24
  • Nico, dit is geen respectvolle repliek aan allen die hier op jou gereageerd hebben met vele en doordachte argumenten en bevragingen en... 15-07-2019 13:12