Zijn atheïsten intelligenter dan gelovigen?

Zijn atheïsten intelligenter dan gelovigen?
09 feb
2018

Een nieuw onderzoek vergeleek de score van gelovigen en atheïsten op verschillende testjes en vond een verschil. Maar de conclusie dat atheïsten slimmer zijn is te kort door de bocht.

Eind januari kopten allerlei kranten en websites ‘Onderzoekers: atheïsten zijn intelligenter dan religieuzen’ of varianten hiervan. Bron is een Brits onderzoek waarbij 63.000 deelnemers via internet een aantal testjes deden. Ook gaven zij informatie over zichzelf. Op sociale media was het een hit.

Dogmatisme

De resultaten van dit onderzoek verschenen in het tijdschrift Frontiers in Psychology, met een wat minder uitgesproken titel: ‘The Negative Relationship between Reasoning and Religiosity Is Underpinned by a Bias for Intuitive Responses Specifically When Intuition and Logic Are in Conflict’. De onderzoekers wilden met hun onderzoek meer inzicht krijgen in de omgekeerde correlatie tussen de mate van religiositeit en intelligentie die in veel studies naar voren komt.

In hun onderzoeksgroep maakten zij onderscheid tussen atheïsten, agnosten en gelovigen. Die laatste groep werd in vijf subgroepen opgedeeld van toenemend ‘dogmatisme’, wat hier werd gedefinieerd als de sterkte van de religiositeit op een vijfpunts schaal.

Intuïtie

Het belangrijkste verschil tussen gelovigen en atheïsten en agnosten vonden de onderzoekers op een test die een conflict veroorzaakt tussen een intuïtie en rede. Het ging om een variant op de Stroop-taak, waarbij een proefpersoon de kleur van een woord moet noemen. Als het woord ‘groen’ in rood is afgedrukt, kunnen er fouten optreden. De atheïsten en agnosten scoorden beter op deze test dan de gelovigen.

Interessant is dat in de onderzoeksgroepen ook bekeerlingen (wel religieus, maar niet religieus opgegroeid) en afvalligen (religieus opgegroeid maar niet langer gelovig) zaten. Bekeerlingen bleken vergelijkbare scores te halen als gelovigen en afvalligen scoorden als atheïsten/agnosten. Blijkbaar heeft het gemeten effect te maken met actief geloven en niet met de opvoeding.

Fact Check

In het artikel stellen de onderzoekers overigens dat zij geen verschil in intelligentie vonden tussen gelovigen en ongelovigen. Bij taken zonder conflict tussen intuïtie en reden haalden de meest dogmatische gelovigen dezelfde score als de ongelovigen. De conclusie is dat gelovigen sneller afgaan op hun intuïtie en dat atheïsten/agnosten rationeler zijn. Dit verschil kan wel de score op IQ testen beïnvloeden.

De Volkskrant wijdde een ‘fact check’ aan dit publiciteit rond het artikel. Deskundigen bevestigen dat er een verband is tussen IQ, opleidingsniveau en gelovigheid. Alleen: de aard van dat verband is onduidelijk. Maar aan het besproken artikel zaten nog diverse methodologische haken en ogen, concludeert de krant.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Lieven, we weten nog zo weinig, het is net alsof de werkelijkheid steeds verder ongrijpbaar voor de wetenschap begint te worden, bij elke... 16-09-2019 23:33
  • @ Egbert

    [Ik heb wel wat met het Ietsisme, een vaag religieus concept dat er wel iets zal zijn, maar verder kan er ik niets zinnigs over zeggen. ]
    Moet je dan niet schrijven 'dat er wel iets kan zijn' in plaats van zal zijn?
    Als je 'zal' zegt, dan is het een geloof. Als je... 16-09-2019 21:42
  • @Lieven: dat wist je toch wel, dat heb ik hier als zo vaak verkondigd:)

    Ik heb wel wat met het Ietsisme, een vaag religieus concept dat er... 16-09-2019 18:36
  • [Overigens, als je evolutie betwijfelt weet je het inderdaad beter dan de onderzoekers. Dat is geen ad hominum maar een feit.]
    en dan dient men het alternatief voor evolutie klaar en duidelijk en plausibel uit te leggen zodat die betere stelling aannemelijker wordt.... 16-09-2019 17:56
  • Oké, Egbert, dat is een antwoord, namelijk dat je het niet weet.
    Dat lijkt me eerlijk. Je doet in elk geval niet de invulling met een of... 16-09-2019 17:46
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Andre,

    [Ben jij  nu wel of niet zeker dat leven spontaan ontstaan is?]
    Leuke vraag!
    Als mijn leven er vanaf zou hangen zou mijn antwoord op die vraag zijn dat leven spontaan onstaan is. Ik ben daar zo... 16-09-2019 17:43