Zijn atheïsten intelligenter dan gelovigen?

Zijn atheïsten intelligenter dan gelovigen?
09 feb
2018

Een nieuw onderzoek vergeleek de score van gelovigen en atheïsten op verschillende testjes en vond een verschil. Maar de conclusie dat atheïsten slimmer zijn is te kort door de bocht.

Eind januari kopten allerlei kranten en websites ‘Onderzoekers: atheïsten zijn intelligenter dan religieuzen’ of varianten hiervan. Bron is een Brits onderzoek waarbij 63.000 deelnemers via internet een aantal testjes deden. Ook gaven zij informatie over zichzelf. Op sociale media was het een hit.

Dogmatisme

De resultaten van dit onderzoek verschenen in het tijdschrift Frontiers in Psychology, met een wat minder uitgesproken titel: ‘The Negative Relationship between Reasoning and Religiosity Is Underpinned by a Bias for Intuitive Responses Specifically When Intuition and Logic Are in Conflict’. De onderzoekers wilden met hun onderzoek meer inzicht krijgen in de omgekeerde correlatie tussen de mate van religiositeit en intelligentie die in veel studies naar voren komt.

In hun onderzoeksgroep maakten zij onderscheid tussen atheïsten, agnosten en gelovigen. Die laatste groep werd in vijf subgroepen opgedeeld van toenemend ‘dogmatisme’, wat hier werd gedefinieerd als de sterkte van de religiositeit op een vijfpunts schaal.

Intuïtie

Het belangrijkste verschil tussen gelovigen en atheïsten en agnosten vonden de onderzoekers op een test die een conflict veroorzaakt tussen een intuïtie en rede. Het ging om een variant op de Stroop-taak, waarbij een proefpersoon de kleur van een woord moet noemen. Als het woord ‘groen’ in rood is afgedrukt, kunnen er fouten optreden. De atheïsten en agnosten scoorden beter op deze test dan de gelovigen.

Interessant is dat in de onderzoeksgroepen ook bekeerlingen (wel religieus, maar niet religieus opgegroeid) en afvalligen (religieus opgegroeid maar niet langer gelovig) zaten. Bekeerlingen bleken vergelijkbare scores te halen als gelovigen en afvalligen scoorden als atheïsten/agnosten. Blijkbaar heeft het gemeten effect te maken met actief geloven en niet met de opvoeding.

Fact Check

In het artikel stellen de onderzoekers overigens dat zij geen verschil in intelligentie vonden tussen gelovigen en ongelovigen. Bij taken zonder conflict tussen intuïtie en reden haalden de meest dogmatische gelovigen dezelfde score als de ongelovigen. De conclusie is dat gelovigen sneller afgaan op hun intuïtie en dat atheïsten/agnosten rationeler zijn. Dit verschil kan wel de score op IQ testen beïnvloeden.

De Volkskrant wijdde een ‘fact check’ aan dit publiciteit rond het artikel. Deskundigen bevestigen dat er een verband is tussen IQ, opleidingsniveau en gelovigheid. Alleen: de aard van dat verband is onduidelijk. Maar aan het besproken artikel zaten nog diverse methodologische haken en ogen, concludeert de krant.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Dag Carla, dank voor de aanvulling. Dat er nog uizonderingsregels voor echtscheiding binnen de kerk bestonden, dat wist ik maar ik kende die... 20-01-2020 17:14
  • Egbert, toch jammer dat je van mijn visie hier meteen een stroman maakt of een overdreven karikatuur. 
    Ik heb namelijk helemaal geen... 20-01-2020 17:11
  • @ Lieven n.a.v. je bijdrage Lieven

    20-01-2020 15:43

    Dit ligt genuanceerder. Het had niet met seks , wel of niet te willen, te maken.

    Je... 20-01-2020 16:17
  • Andre,

    je hebt het nu over de mogelijkheid dat tussen mensen de liefde kan verdwijnen en dat mensen een andere liefde kunnen tegenkomen in... 20-01-2020 16:16
  • @Lieven: Wat men liefde noemt is vaak het invullen van elkander's psychologische en fysieke behoeften, zolang dat goed marcheert, prima,... 20-01-2020 15:55
  • Lieven

    Als hypothese :
    Stel dat één van de toffe dames iemand tegen komt en een verborgen relatie begint , die meestal niet zo lang... 20-01-2020 15:55