Print deze pagina

Wetenschapskritiek van filosoof Roger Scruton

Wetenschapskritiek van filosoof Roger Scruton
13 okt
2017

De mens is niet zomaar een slim dier, de menselijke natuur is wel degelijk uniek. Dat zegt de Britse conservatieve filosoof Roger Scruton in zijn boek On Human Nature.

De bekende sociobioloog Edward O. Wilson schreef onder diezelfde titel in 1978 een boek waarin hij betoogde dat al onze ‘hogere ethische waarden’ niet meer waren dan de complexe manier waarmee onze genen hun eigen voortbestaan zeker stelden.

Mona Lisa

De natuurwetenschap kan ons niet vertellen wat het betekent om mens te zijn, betoogt Scruton. Hij zet zich af tegen het ‘biologisch reductionisme’. Alsof denken niet meer is dan een proces in de prefrontale cortex, of angst iets is dat de amygdala prikkelt. Hij noemt dit het weg verklaren van fenomenen. 

De menselijke persoonlijkheid is volgens Scruton een emergente eigenschap, iets dat niet is te reduceren tot de onderdelen waar het uit voortkomt. Net zomin kun je de Mona Lisa reduceren tot de verf waaruit het portret bestaat.

Conservatief

‘Het is niet het brein dat denkt, het is de ‘ik’ die denkt. Je kunt het brein van iemand uit elkaar halen maar je vindt nergens het ding dat zich ‘ik’ noemt’, stelt hij in een interview. Hij grijpt hierbij terug op de suggestie van Kant, die stelt dat mensen zich onderscheiden door hun vermogen om ‘ik’ te zeggen en onszelf zo te beschouwen.

Scruton is een filosoof die zich als conservatief opstelt. Hij is ook de bedenker van de term oikofobie, de afkeer van de eigen cultuur. Deze term is overgenomen door de Thierry Baudet (Forum voor Democratie). Overigens verzet Scruton zich tegen al stellig nationalisme, dat zich verliest in chauvinisme en vooroordelen.

Roger Scruton: On being Human. Princeton University press, 2017

Reacties mogelijk gemaakt door CComment