De grenzen van de vrije wil

De grenzen van de vrije wil
13 okt
2016

Wij hebben een vrije wil, maar die is wel begrensd. Dat betoogt neurowetenschapper Harvey McMahon.

Hij zet zijn betoog uiteen in een ‘Cambridge paper’ op de website van het Jubilee Center. McMahon stelt dat het kunnen maken van keuzes een hoeksteen is van de samenleving. Hij vindt een soort neurologisch determinisme, waarbij de hersenen alles bepalen zonder dat wij via een vrije wil iets hebben in te brengen niet overtuigend. Individuele neuronen hebben geen ‘vrije wil’, maar uit de honderd miljard hersencellen samen komt die vrije wil tevoorschijn als een emergente eigenschap.

Onze hersenen en hormonen bepalen veel, en kunnen ons bijvoorbeeld razend maken. Maar de gevolgen van die razernij zijn te kanaliseren, aldus McMahon. Dat kanaliseren gebeurt bijvoorbeeld via ingesleten patronen. Die beperken onze vrijheid, maar de hersenen zijn plastisch, patronen kunnen ook veranderen. Dat vraag om een inspanning, en programma’s zoals mindfulness of cognitieve gedragstherapie helpen daarbij. Dit laat al zien dat onze hersenen mede onder invloed staan van de omgeving. McMahon stelt dat wij bewust kunnen leren om bepaalde gewoonten te onderdrukken.

Plasticiteit

Onze vrije wil zetelt bovenop herinneringen, plasticiteit en verwachting van de toekomst. Die vormen en begrenzen de keuzes die we kunnen maken. Daarnaast vormt de gemeenschap waarin wij ons bewegen patronen – maar wij kunnen doorgaans kiezen in welke gemeenschappen we ons begeven, dus ook hier is er geen sprake van determinisme. Hoewel veel beslissingen onbewust worden genomen, is het mogelijk te reflecteren op wat wij doen. Op die manier kunnen onbewuste beslissingen bewust overdacht en eventueel aangepast worden.

McMahon besluit zijn artikel met een vertaling van zijn neurologische betoog naar het christelijke leven. Hij ziet de zondeval als een factor die onze vrijheid beperkt. Gods genade is juist een ‘ultieme expressie’ van vrije wil: genade die God is uit vrije wil geeft, en die we uit vrije wil aan onze naaste mogen doorgeven. 

Lees de hele longread bij het Jubilee Center.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Hallo Wim,

    "Van een erge straf naar een gezellig leven zeg maar!".

    Ja en zo biedt het atheïsme, in tegenstelling tot wat Gilbert denkt,... 25-05-2019 15:38
  • Gilbert,

    dat er soms weinig logica in jouw denken zit, dat kan ik vaststellen. Jij neemt gewoon statements aan, je gelooft gewoon wat  jou... 25-05-2019 14:43

  • Hallo Gilbert,

    Ik vroeg :  "Waarom liquideert jouw God ze ("ze" = de duivels, GK) dan niet en laat hij ze hun gang gaan terwijl hij... 25-05-2019 12:53
  • dieren jagen en maken dieren dood, mensen jagen en maken dieren dood.
    wat is het verschil tussen die twee?vege54ag@hetnet.nl 25-05-2019 12:11
  • Gilbert Knuyt zei Naar deze reactie >>>
    ++  Alweer het christendom bestrijden dat ze niet eens goed kennen ...  ++

    -  Jac, je schrijft er maar weer op los.  Dat terwijl je... 25-05-2019 10:01
  • Gilbert Knuyt zei Naar deze reactie >>>
    ++  Gebrabbel  ++

    Lieven, 

    Wat brabbel je daar ?  Ik was gisteren helemaal niet met logica bezig in wat jij schrijft, daar zit je dus... 25-05-2019 09:11