De grenzen van de vrije wil

De grenzen van de vrije wil
13 okt
2016

Wij hebben een vrije wil, maar die is wel begrensd. Dat betoogt neurowetenschapper Harvey McMahon.

Hij zet zijn betoog uiteen in een ‘Cambridge paper’ op de website van het Jubilee Center. McMahon stelt dat het kunnen maken van keuzes een hoeksteen is van de samenleving. Hij vindt een soort neurologisch determinisme, waarbij de hersenen alles bepalen zonder dat wij via een vrije wil iets hebben in te brengen niet overtuigend. Individuele neuronen hebben geen ‘vrije wil’, maar uit de honderd miljard hersencellen samen komt die vrije wil tevoorschijn als een emergente eigenschap.

Onze hersenen en hormonen bepalen veel, en kunnen ons bijvoorbeeld razend maken. Maar de gevolgen van die razernij zijn te kanaliseren, aldus McMahon. Dat kanaliseren gebeurt bijvoorbeeld via ingesleten patronen. Die beperken onze vrijheid, maar de hersenen zijn plastisch, patronen kunnen ook veranderen. Dat vraag om een inspanning, en programma’s zoals mindfulness of cognitieve gedragstherapie helpen daarbij. Dit laat al zien dat onze hersenen mede onder invloed staan van de omgeving. McMahon stelt dat wij bewust kunnen leren om bepaalde gewoonten te onderdrukken.

Plasticiteit

Onze vrije wil zetelt bovenop herinneringen, plasticiteit en verwachting van de toekomst. Die vormen en begrenzen de keuzes die we kunnen maken. Daarnaast vormt de gemeenschap waarin wij ons bewegen patronen – maar wij kunnen doorgaans kiezen in welke gemeenschappen we ons begeven, dus ook hier is er geen sprake van determinisme. Hoewel veel beslissingen onbewust worden genomen, is het mogelijk te reflecteren op wat wij doen. Op die manier kunnen onbewuste beslissingen bewust overdacht en eventueel aangepast worden.

McMahon besluit zijn artikel met een vertaling van zijn neurologische betoog naar het christelijke leven. Hij ziet de zondeval als een factor die onze vrijheid beperkt. Gods genade is juist een ‘ultieme expressie’ van vrije wil: genade die God is uit vrije wil geeft, en die we uit vrije wil aan onze naaste mogen doorgeven. 

Lees de hele longread bij het Jubilee Center.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Beste @Carla, ik vind het nu ook weer niet nodig dat jij mij de les gaat lezen, doe ik toch ook niet bij jou, Ronald startte zelf weer met... 28-01-2020 01:08
  •  @ Egbert, je reactie van  27-01-2020 21:33 is precies wat ik bedoel. @ RV schrijft om 27-01-2020 21:15 iets gericht aan mij. Waarin hij... 28-01-2020 00:27
  • Je moet je gore bek houden, Ronald Verhoef, stuk armzalig uitschot, vuile laag bij de grondse oplichter, mijn achterstallig geld kom ik nog... 27-01-2020 23:12
  • @Benedict: [In dat geval abstraheren we geheel en al van de wijze waarop het aan ons verschijnt en zich tot andere dingen verhoudt. We doen dan geen beroep meer op onze zintuigen, maar proberen al denkend door te dringen tot het ‘innerlijk van de dingen’.]

    Hoe stel je dat nu in de praktijk voor, dat lijkt me nogal moeilijk te realiseren. 27-01-2020 23:01
  • Nou @Carla en @Lieven,

    Lees nu maar eens goed met wie je hier nu eigenlijk te maken hebt, want nu laat Ronald zijn ware gezicht weer zien... 27-01-2020 22:58
  • Ronald V. zei Naar deze reactie >>>
    Vraag ik hier slechts om een goede bespreking van het boek van de heer Rutten en het sociopathisch nazizwijn Egbert ziet zijn kans schoon om... 27-01-2020 22:28