De grenzen van de vrije wil

De grenzen van de vrije wil
13 okt
2016

Wij hebben een vrije wil, maar die is wel begrensd. Dat betoogt neurowetenschapper Harvey McMahon.

Hij zet zijn betoog uiteen in een ‘Cambridge paper’ op de website van het Jubilee Center. McMahon stelt dat het kunnen maken van keuzes een hoeksteen is van de samenleving. Hij vindt een soort neurologisch determinisme, waarbij de hersenen alles bepalen zonder dat wij via een vrije wil iets hebben in te brengen niet overtuigend. Individuele neuronen hebben geen ‘vrije wil’, maar uit de honderd miljard hersencellen samen komt die vrije wil tevoorschijn als een emergente eigenschap.

Onze hersenen en hormonen bepalen veel, en kunnen ons bijvoorbeeld razend maken. Maar de gevolgen van die razernij zijn te kanaliseren, aldus McMahon. Dat kanaliseren gebeurt bijvoorbeeld via ingesleten patronen. Die beperken onze vrijheid, maar de hersenen zijn plastisch, patronen kunnen ook veranderen. Dat vraag om een inspanning, en programma’s zoals mindfulness of cognitieve gedragstherapie helpen daarbij. Dit laat al zien dat onze hersenen mede onder invloed staan van de omgeving. McMahon stelt dat wij bewust kunnen leren om bepaalde gewoonten te onderdrukken.

Plasticiteit

Onze vrije wil zetelt bovenop herinneringen, plasticiteit en verwachting van de toekomst. Die vormen en begrenzen de keuzes die we kunnen maken. Daarnaast vormt de gemeenschap waarin wij ons bewegen patronen – maar wij kunnen doorgaans kiezen in welke gemeenschappen we ons begeven, dus ook hier is er geen sprake van determinisme. Hoewel veel beslissingen onbewust worden genomen, is het mogelijk te reflecteren op wat wij doen. Op die manier kunnen onbewuste beslissingen bewust overdacht en eventueel aangepast worden.

McMahon besluit zijn artikel met een vertaling van zijn neurologische betoog naar het christelijke leven. Hij ziet de zondeval als een factor die onze vrijheid beperkt. Gods genade is juist een ‘ultieme expressie’ van vrije wil: genade die God is uit vrije wil geeft, en die we uit vrije wil aan onze naaste mogen doorgeven. 

Lees de hele longread bij het Jubilee Center.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Nog meer "wetenschap" uit India: de maansverduistering zou een teken zijn van naderend onheil.
    De Tweet bekijken van @dineshcsharma:... 21-01-2019 06:07
  • Yvonne Mooijman zei Naar deze reactie >>>
    Interessant thema ....

    Ik wil hier wel eens meer over horen!
    21-01-2019 06:06
  • Wim,
    Ja ik ben ook benieuwd. 
    Maar van iemand zoals Gilbert hoef je niet veel te verwachten.. Hij is weliswaar een verdediger van de... 20-01-2019 15:23
  • Wim de Rooij, Eindhoven zei Naar deze reactie >>>
    Hallo Jac.

    De vraag van Bart Klink, en mijn vraag, is wat is het wetenschappelijk gehalte van theologie. Als ze zo maar dingen beweren is... 20-01-2019 14:06
  • Wim de Rooij,
    Volgens mij heeft de theologie nooit een veronderstelling betreffende God bevestigd.
    Er is mij ge een enkele opziennbarende... 20-01-2019 13:10
  • Wim de Rooij, Eindhoven zei Naar deze reactie >>>
    Beste lezers.

    Het onderwerp van deze draad is de vraag “Hebben theologen ja dan nee een betrouwbare kenmethode om iets te kunnen weten... 20-01-2019 10:31