‘Nieuwe atheïsten zijn anti-theïsten’

‘Nieuwe atheïsten zijn anti-theïsten’
05 dec
2014
Nieuws

Volgens religiewetenschapper Reza Aslan zijn de zogenaamde ‘Nieuwe Atheïsten’ niet representatief voor het atheïsme. Het zijn anti-theïsten met religieuze trekjes.

 

Aslan schrijft dat in een betoog voor het online tijdschrift Salon.com. Atheïsme is het niet geloven in een god. Maar mensen als Richard Dawkins, Sam Harris en de inmiddels overleden Christopher Hitchens richten zich op het bestrijden van religie, omdat het een oorzaak van zeer veel kwaad zou zijn. Hun visie heeft onder de naam ‘New Atheism’ veel aanhang.



Volgens Aslan is dit Nieuwe Atheïsme allereerst niet nieuw, en bovendien niet representatief voor het atheïsme. Hij stelt dat zo’n 85 procent van de atheïsten helemaal niet zo’n anti-religieuze houding heeft.

 

De geboorte van het anti-theïsme ligt ergens rond de Verlichting, stelt Aslan. Atheïsme heeft veel oudere papieren, en gaat vermoedelijk even ver terug als het geloof in god of goden. Al in oude geschriften twijfelen mensen aan die goden. De term ‘atheïsme’ werd door de Grieken geïntroduceerd, maar betekende destijds ‘iemand die de goden niet navolgt’, oftwel een immoreel persoon. De link tussen atheïsme en immoraliteit wordt nog steeds gelegd, maar is ontrecht, vindt Aslan.

 

Het anti-theïsme is in de achttiende eeuw opgekomen en de term staat in het Oxford English Dictionary van 1833: ‘one opposed to belief in the existence of a god’. In de periode kort na de Verlichting hadden kerken nog een grote wereldlijke macht. Veel atheïsten uit die tijd verzetten zich wel tegen de kerk, maar dan vooral om die macht te breken, niet zozeer om religie te bestrijden.

 

De hoogtijdagen van het anti-theïsme ziet Aslan in de tijd van Marx en Engels. Hun verzet tegen iedere vorm van religie is later overgenomen door communistische regimes in de Sovjet Unie en China. Aslan stelt dat het terecht is om de enorme misdaden die door deze regimes zijn gepleegd niet op het conto van hun atheïsme te schuiven: het komt uit hun anti-theïsme:

 

After all, if you truly believe that religion is “one of the world’s great evils” – as bad as smallpox and worse than rape; if you believe religion is a form of child abuse; that it is “violent, irrational, intolerant, allied to racism and tribalism and bigotry, invested in ignorance and hostile to free inquiry, contemptuous of women and coercive toward children” – if you honestly believed this about religion, then what lengths would you not go through to rid society of it?

 

Hij verwijst hierin overigens naar uitspraken die onder meer door Richard Dawkins zijn gedaan.

 

Aslan ziet religieuze trekjes in het Nieuwe Atheïsme, die lijken op die van religieuze fundamentalisten. Het is reactionair, en reageert even ongenuanceerd en vijandig op religie als fundamentalistische gelovigen reageren op atheïsme. ‘…the New Atheists have, perhaps inadvertently, launched a movement with far too many similarities to the ones they so radically oppose.’

 

In de media worden de Nieuwe Atheïsten doorgaans neergezet als vertegenwoordigers van het atheïsme. Maaar Aslan eindigt met de oproep de Nieuwe Atheïsten niet langer atheïsten te noemen, maar anti-theïsten.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Gilbert,

    over haast heel de moderne wereld zijn de fysicawetten gelijklopend. Men is het over de meeste zaken eens. Men is het ook eens dat... 19-09-2019 23:59
  • Andre,

    ik vind Jezus, tenminste zoals ze die mens tientallen jaren na zijn dood beschreven hebben op papier, een positieve mens met goede... 19-09-2019 23:45
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Andre, mijn reactie op jouw vragen is te vinden op... 19-09-2019 21:42
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Andre,

    Wat zou ik volgens jou bijgeleerd hebben? Waarschijnlijk heb je het over het kuikentje dat zomaar weet hoe het zich als kippetje... 19-09-2019 21:29
  • ChrisH,
    Zeker gelooft Gilbert dat echt want God is volgens hem filosofisch bewezen en wonderen zijn volgens hem  zelfs  empirisch ... 19-09-2019 20:03
  • Gilbert,

    Jacobse en van Es, mijn grote vrienden van de Tegenpartij, zouden dit 'gelul van een dronken aardbei' noemen en ik noem het 'gelul... 19-09-2019 19:24