Invloed van Eerste Wereldoorlog op creationisme

Invloed van Eerste Wereldoorlog op creationisme
25 apr
2014
Nieuws

Zou het debat over schepping en evolutie anders zijn verlopen wanneer de Eerste Wereldoorlog niet had plaatsgevonden?

 

Verschillende auteurs, onder wie de VU-historicus Ab Flipse, laten hun licht schijnen over deze ‘wat als’ vraag op de site van het National Center for Science Education. Deze organisatie promoot het onderwijs in evolutie.

 

Flipse, die dinsdag 6 mei aan de VU promoveert op het proefschrift ‘Christelijke wetenschap. Nederlandse rooms-katholieken en gereformeerden over de natuurwetenschap, 1880-1940’ legt een accent bij de maatschappelijke onrust en culturele onzekerheid die er in Nederland, net als in veel andere landen, ontstond door de Eerste Wereldoorlog.

 

Slang

Onder orthodoxe christenen ontstond een tweestrijd tussen progressieve en behoudende groepen. Dit culmineerde in de beruchte ‘kwestie Geelkerken’ waarbij de vraag centraal stond of de slang in het Paradijs daadwerkelijk gesproken had. De synode van de Gereformeerde Kerken bepaalde in 1926 dat dit inderdaad zo was en verankerde daarmee een letterlijk-historische lezing van Genesis en het jonge-aarde-creationisme in orthodox-protestantse kringen. Hoewel een direct verband met de Eerste Wereldoorlog niet is te leggen, stelt Flipse dat het synodebesluit niet los gezien kan worden van de schok die deze oorlog veroorzaakte.

 

Andere bijdragen zijn van onder meer Ronald Numbers, die aanhaalt hoe William Jennings Bryan, de man die tegen evolutie streed in het ‘Scopes proces’ beïnvloed was door wat hij als waarnemer in een Duits hoofdkwartier tijdens de Great War zag. Het sociaal Darwinisme inspireerde de Duitse officieren, reden voor Bryan om evolutie radicaal af te wijzen. Maar Numbers relativeert het belang van deze oorlogservaring. Bryan was ook verontrust door de ontkerkelijking, die deels leek samen te hangen met de toename van het aantal jongeren dat hoger onderwijs ging volgen. Onderwijs in de evolutietheorie lag daar volgens Bryan aan ten grondslag.

 

Turkije

Taner Edis, die geïnteresseerd is in moslimcreationisme, stelt dat de oorlog weinig effect heeft gehad. Maar de Eerste Wereldoorlog betekende wel het einde van het Ottomaanse rijk, en de start van een seculiere republiek Turkije. Dat riep een reactie op onder moslims, die er mogelijk voor heeft gezorgd dat Turkije de bakermat is geworden van het moslimcreationisme.

 

Historicus George E. Webb richt zich op de carrière van Bryan. Die maakte deel uit van de regering van Woodrow Wilson, maar nam ontslag toen de president de neutraliteit liet varen en zich anti-Duits opstelde. Zonder de oorlog zou Bryan vermoedelijk gewoon zijn aangebleven. De vraag is of hij dan tot anti-evolutionisme-activist zou zijn uitgegroeid. Maar, besluit hij, de wereld zou er zonder Eerste Wereldoorlog sowieso heel anders hebben uitgezien.


Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Edward: [Het atheïsme’ is een uitvinding van gelovigen die een levensvisie nodig hebben, een soort van anti-religie om zich tegen af te zetten]

    Ze kunnen blijkbaar niet om God heen filosoferen, m.a.w. het laat hen niet onverschillig. Vandaar de sterke behoefte om er... 19-07-2019 00:00
  • @Lieven, je stelt het e.e.a. wel heel goed doordacht en grondig aan de kaak, dat moet ik je nageven en als je nooit anders gewend bent... 18-07-2019 23:45
  • @Ronald: [Afstand nemen van die sociopaat]

    Nou Ronald we hebben wel weer aan je hysterische reactie gezien wie hier de echte sociopaat is.

    Helemaal weer de controle... 18-07-2019 23:37
  • Edward Apcar zei Naar deze reactie >>>
    N.a.v. de eerste reactie van Ronald V. (17-07-2019 17.24)
    Ik wil het niet over de blogs van Joël Anderson hebben of het boek van Jerry... 18-07-2019 23:27
  • Ronald V. zei Naar deze reactie >>>
    Lieven

    Afstand nemen van die sociopaat. 

    RV 18-07-2019 22:41
  • Andre,

    door petroleumproducten in bepaalde eenvoudige fysische en chemische toestanden te brengen kan de mens polymeren maken, lange ketens... 18-07-2019 22:41