Debat in Maastricht met Onno van Schayck Speciaal

Debat in Maastricht met Onno van Schayck
26 mrt
2013
Nieuws

In de stampvolle aula van de Universiteit Maastricht debatteerden maandagavond 25 maart een vijftal hoogleraren met het publiek over het onderwerp ‘geloof en wetenschap’.  Aanleiding voor dit debat was de mediaophef die was ontstaan over enkele uitspraken van de hoogleraar preventieve geneeskunde Onno van Schayck in een filmpje op deze site.

Doel van de avond was een breed debat over geloof en wetenschap te voeren. De stellingen waarover gediscussieerd werd waren dan ook algemeen geformuleerd. Niettemin stond Van Schayck en zijn verhaal in het middelpunt van de belangstelling en waren veel vragen en opmerkingen aan zijn adres gericht.

Verklaring Van Schayck

Voorafgaand aan het debat begon Van Schayck met het voorlezen van een verklaring. Hij gaf daarin een korte toelichting bij het door hem gegeven interview. Hij had geaarzeld, vertelde hij, om de ervaring van de beenverlenging na gebed ter sprake te brengen, omdat een dergelijk verhaal gemakkelijk een eigen leven kan gaan leiden. Uiteraard, benadrukte hij, deed hij deze uitspraak niet als wetenschapper. Hij beschreef geen wetenschappelijk experiment, maar een gebeurtenis die hij als  ‘onvoorstelbaar’  heeft ervaren. Ook eventuele röntgenfoto’s zouden nooit een bewijs kunnen zijn, omdat het hier niet om een herhaalbaar, gerandomiseerd dubbelblind medisch experiment zou gaan.

Later in het debat kon hij dan ook instemmen met de stelling ‘Een klinisch wetenschapper kan niet geloven in medische wonderen, alleen in (voorlopig nog) onverklaarbare genezingen. ‘ Panellid Dirk Jan Bakker, oud-medisch directeur van het AMC stemde met Van Schayck in dat er regelmatig ‘medisch onverklaarbare’ genezingen voorkomen. Die kun je als gelovige een wonder noemen. Panellid Tsjalling Swierstra, die zichzelf omschreef als ‘gelovig atheïst’, toonde zich sceptisch. Een dergelijke reactie op iets wat onvoorstelbaar lijkt, is nooit goed. Beter dan ‘verbaasd’ te zijn is het om dergelijke gebeurtenissen ‘annoying’  te vinden en op zoek te gaan naar wetenschappelijke verklaring. Geloof in wonderen stimuleert volgens hem de wetenschap niet.

Breder debat

De discussie bleef vooral een uitwisseling van de persoonlijke visies en ervaringen van de panelleden en aanwezigen. Panellid filosofe Palmyre Oomen probeerde de discussie op een algemener niveau te trekken. Zij was het enige panellid dat zich vakmatig bezighoudt met de relatie tussen geloof en wetenschap. Zij reflecteerde op het spreken over wonderen vanuit het bredere perspectief van de vraag hoe je nu eigenlijk kunt spreken over Gods handelen in de werkelijkheid. Welke theologische en filosofische gedachten zitten er nu eigenlijk achter de opvatting dat God handelend optreed op díe plekken waar wij iets niet wetenschappelijk menen te kunnen verklaren? In feite is dit een geloof in een God-van-de -gaten. Hiermee blijft er steeds minder ruimte voor God over.  Ook theologisch is het onzuiver. Hiermee voer  je God in  als een verklarende factor te midden van andere. Je wilt God als oorzaak kunnen aanwijzen om dát te verklaren wat we nog niet begrijpen. Beter is het God in verband te brengen met wat we wel begrijpen. Een beeld om over Gods handelen in de werkelijkheid te spreken is dat van de dirigent in een orkest. Je hoort de dirigent niet, maar hij is wel aanwezig en onmisbaar.

Geloof en wetenschap: gescheiden of gemengd?

Vanuit de zaal stelde de Leidse natuurkundige Tjerk Oosterkamp, die eerder een opinieartikel schreef over dit onderwerp, dat hij anders dan Van Schayck geloof en wetenschap juist ‘maximaal wil mengen’. Wetenschap is een creatief proces waarin je vrij en onbevangen over allerlei ideeën moet kunnen denken, brainstormen, en ook met de pers moet kunnen praten. Daarmee komt de wetenschap juist vooruit, niet door krampachtig geloof en wetenschap gescheiden te houden in gedachten en uitspraken.  Juist omdat je 100% wetenschapper bent, neem je je hele persoon mee in je werk.

Getagged onder

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Lieven Schreef:
    Oké! :-)

    De diverse dialogen lijken hier blijkbaar zo'n beetje stilgevallen momenteel. Alles zal gezegd zijn ;-)

    Straks zal Gilbert heus...
    19-11-2019 13:17
  • Oké! :-)

    De diverse dialogen lijken hier blijkbaar zo'n beetje stilgevallen momenteel. Alles zal gezegd zijn ;-) 19-11-2019 11:40
  • @Lieven, ja hoor, je bent heel goed geïnformeerd:) 18-11-2019 23:46
  • Hé Egbert, niet zo schoolmeesterachtig doen naar mij. Ik stond zelf in het onderwijs.
    Ik snap het wel, maar het gaat om definities.
    Religie... 18-11-2019 20:40
  • @Lieven, religie staat in het algemeen voor zingeving maar wordt in het gangbare spraakgebruik meestal gerelateerd aan een hogere macht, de... 18-11-2019 17:53
  • Ja, Egbert, eerst beweer je iets en in een volgende reactie ga je dit weer in twijfel stellen door uitzonderingen aan te geven...
    Ik denk... 18-11-2019 08:38