Print deze pagina

Debat met Daniel Dennett over religie in onderwijs en samenleving Speciaal

Debat met Daniel Dennett over religie in onderwijs en samenleving
20 nov
2012
Op 16 november 2012 organiseerde ForumC in Amsterdam het tweede Nationaal Debat met als hoofdgast de Amerikaanse filosoof Daniel Dennett over het onderwerp 'Public or private? Religion in education and society'. 

 

ForumC organiseerde het debat in samenwerking met Brein in Beeld en de Stichting Praemium Erasmianum. Daniel Dennett is winnaar van de Erasmusprijs 2012. Dennett ging in debat met James Kennedy, hoogleraar geschiedenis, Maureen Sie,hoogleraar filosofie, Herman Philipse, hoogleraar filosofie, Sophie van Bijsterveld, hoogleraar religie en samenleving en lid van de Eerste Kamer, Gert-Jan Segers, tot voor kort directeur van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie en is nu Kamerlid voor diezelfde partij. 

Verplicht vs. pluralisme

Verslagen van het debat verschenen in verschillende kranten. Het Reformatorisch Dagblad kopt Prof. James Kennedy: Pluralisme voorbeeldige traditie en schrijft ondermeer:  "In zijn introductie verdedigde Dennett de stelling dat alle scholen die door de staat worden gesubsidieerd ook verplicht moeten worden de basisfeiten van alle andere religies te onderwijzen in hun godsdienstonderwijs. (...) Volgens de Amerikaanse filosoof heeft elk kind recht op onderwijs en daarom moet de staat voor onderwijsinstituten zorgen. Dennett benadrukte dat op alle scholen niet onderwijs vanuit, maar wel over religie in het programma moet zijn opgenomen. Elke school moet verplicht worden niet een bepaalde religie, maar alle basisfeiten van alle wereldreligies te onderwijzen, inclusief de kwalijke kanten van de geschiedenis en wat de onderlinge verschillen zijn. Zou dat universeel en algemeen religieonderwijs zo worden ingericht, dan is Dennett er zeker van dat de godsdiensten opgenomen worden in een „culturele evolutie.

De Amerikaan beschuldigde alle religies en zei dat alle religieuze leiders er bewust op uit waren in eigen kring een bepaald niveau van onwetendheid ten opzichte van andere religies te onderhouden, soms door half te informeren of soms zelfs door bewuste misleiding en misinformatie over andere godsdiensten. De moderne communicatiemiddelen maken dit nu onmogelijk." James Kennedy reageerde "De lange traditie van pluralisme in Nederland is voorbeeldig. Het zou jammer zijn als de religie in ons land tot privégebied verklaard zou worden."

Feiten

Het Nederlands Dagblad schrijft onder de kop 'Een lijstje feiten over religies': "Waar Richard Dawkins alle religies graag zo snel mogelijk ziet uitsterven, zegt Dennett liever de sociale evolutie een handje te willen helpen. (...)  ‘Lange tijd konden religieuze leiders hun volgelingen in het duister houden of zelfs misleiden over andere religies. Dit is vandaag niet meer mogelijk door de moderne technologie. Religies die door deze openheid uitsterven, verdienen dat.’ Dennett was verbaasd over het grote aantal bezoekers dat aangaf vroeger naar een religieuze school te zijn geweest. De filosoof moet niets hebben van onderwijs vanuit religie. ‘Ik pleit ervoor dat elke school die subsidie van de overheid ontvangt, les moet geven over elke wereldreligie. Met onweerlegbare feiten. Niet zodat studenten gaan geloven, dat moet je niet bevorderen. Maar zodat ze zien hoe religies echt in elkaar zitten, waarin ze van elkaar verschillen, en wat voor vreselijke geweld uit naam van die religies is gepleegd in het verleden.’

De Amerikaans-Nederlandse historicus James Kennedy reageerde sceptisch. ‘Er zijn geen onweerlegbare feiten. Die “feiten” zullen altijd zijn ingebed in interpretaties. Daarnaast: welke historische gebeurtenissen zeggen feitelijk iets over een religie? Moet de Goelag – verantwoordelijk voor de dood van vele gelovigen – iets over atheïsten zeggen? En de Dertigjarige Oorlog iets over christenen? Dit lijkt me geen vruchtbare manier om over religie te leren.’ Dennett zei vervolgens dat hij elke religie uitnodigt zelf met een rijtje feiten te komen. ‘U zegt dat er geen onbetwiste feiten zijn, maar ik denk van wel.’

Volgens Gert-Jan Segers is de vraag hoe we in Nederland omgaan met verschillen. ‘Ik vrees een overheid die mij vertelt wat ik mijn kinderen moet leren. Ik vrees meerderheden die zeggen: en nu is het onze beurt, nu doen we het op onze manier. We hebben ruimte nodig voor alle religies, en een overheid die de grenzen van de wet bewaakt.’"

Bekijk ook het filmpje 'Religie en Onderwijs' met Herman Philipse, Jeroen Geurts en Cors Visser

Update:
Onder de titel 'Leer kinderen wat hun ouders ze niet leren' verscheen een verslag van het debat op Human.nl

Zie ook de website PublicOrPrivate.nl

Reacties mogelijk gemaakt door CComment