‘Dieren hebben bewustzijn’ Speciaal

‘Dieren hebben bewustzijn’
25 sept
2012
Nieuws

Is het menselijk bewustzijn uniek? Nee, zegt emeritus-hoogleraar ecologie en evolutiebiologie Mark Bekoff in New Scientist. Ook dieren hebben bewustzijn.

 

Bekoff doet zijn uitspraken in een opiniebijdrage. Hij verwijst naar Charles Darwin, die al een continuïteit zag tussen mensen en dieren. Meer recent was er een bijeenkomst van neurowetenschappers in het Britse Cambridge, die de ‘Cambridge verklaring over bewustzijn’ opleverde. Die verklaring stelt dat dieren de neuroanatomische, neurochemische en neurofysiologische kenmerken bezitten die bewustzijn mogelijk maken.

Oud nieuws, vindt Bekoff, die bovendien kritiek heeft op de verklaring omdat vissen niet genoemd worden. Hij vindt het bovendien vreemd dat de ondertekenaars bijna allemaal laboratorium-wetenschappers zijn, geen veldbiologen met kennis van vrij levende dieren.

Volgens Bekoff moet de verklaring ertoe leiden dat dieren rechten krijgen. Hij verwijst naar het Europese verdrag van Lissabon, waarin nadrukkelijk aandacht wordt gevraagd voor het welzijn van dieren. Daar staan sceptici tegenover, zoals de Britse Marian Stamp Dawkins (de ex-vrouw van zoöloog Richard Dawkins), een expert in dierenwelzijn aan de universiteit van Oxford, die meent dat we te weinig weten over bewustzijn bij dieren om daar harde conclusies aan te verbinden.

Bekoff spreekt de hoop uit dat sceptici als Stamp Dawkins niet de overhand zullen krijgen, maar dat de Cambridge verklaring over bewustzijn meer rechten voor dieren zal opleveren, om een einde te maken aan de ‘mishandeling van miljoenen en miljoenen bewuste dieren uit naam van de wetenschap, onderwijs, voedsel- of kledingproductie en vermaak’.

Zijn oproep lijkt een echo van de stellingname van de Australische filosoof Peter Singer, die al in 1975 met zijn boek ‘Animal Liberation’ een pleidooi hield voor dierenrechten, ook vanuit het idee dat er geen fundamentele verschillen zijn tussen mens en dier.

Ook de toegenomen informatie over menselijke voorouders laat zien dat er vooral continuïteit is tussen ‘oermensen’ en moderne mensen. Recent is het genoom van de Denosivan-mens ontrafeld. Hieruit bleek dat de Denosivans net als Neanderthalers zich met de voorouders van de moderne mens hebben vermengd. Het weblog Gene Expression van Discover magazine schrijft dan ook dat menselijkheid of persoonlijkheid niet op een zeker moment is ontstaan, maar over tienduizenden jaren is gegroeid.

Zowel de toegenomen kennis over hersenen en bewustzijn als genetische kennis over menselijke voorouders wijzen op een glijdende schaal, die de vraag opwerpt wat mensen nu precies uniek maakt.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Andre: Heb je het gezien. Nieuwe wetgeving in Duitsland, verplichte vaccinatie tegen Mazelen, goeie zaak toch, daar moet je de kinderen... 15-11-2019 01:28
  • Gilbert,
    Begrijp nou eens als fysicus dat uit het absolute niets niets kan ontstaan.
    Of wil je dat niet waar hebben?
    Het kan niet zo zijn... 14-11-2019 20:24
  • Ronald V. zei Naar deze reactie >>>
    Zucht, Gilbert, 

    diepe zucht. 

    Of onze tijd toevallig is ontstaan bij de Big Bang, zegt niets over de oneindigheid van de natuur. Voor... 14-11-2019 18:33
  • Gilbert Knuyt zei Naar deze reactie >>>
    Beste Ronald, 
    -  Wat je zegt over die "oneindige werkelijkheid" is ouwe, verkeerde koek.  De wetenschap heeft al lang vastgesteld dat... 14-11-2019 16:34
  • Gilbert Knuyt zei Naar deze reactie >>>
    Hallo Lieven, 
    Ik begrijp dat volgens jou de vroegere aartsbisschop Godfried Danneels afwijkende meningen had ten opzicht van de gewone... 14-11-2019 16:22
  • @Andre, het mazelen virus zou zo de kop weer op kunnen steken, (als een dief in de nacht:) dus staar je niet blind op verouderde diagrammen,... 14-11-2019 16:01