Atheïsten hebben godsdienst nodig

 Atheïsten hebben godsdienst nodig
23 jan
2012
Nieuws

Natuurlijk is er geen god, bekent Alain de Botton direct kleur - terwijl zijn Amerikaanse gehoor ijzig zwijgt. Vervolgens laat de filosoof zien hoe 'ietsisten' toch een punt hebben. Veel aspecten van religie hebben een duidelijke en waardevolle functie, zelfs voor atheïsten. En hij pleit voor een Atheïsme 2.0, dat zich wel afkeert van God maar niet van godsdienstige rituelen. In dagblad De Pers verscheen een artikel naar aanleiding van een lezing van De Botton.

Vorig jaar  verscheen een nieuw boek van de Zwitsers-Britse filosoof Alain de Botton – in het Nederlands vertaald als Religie voor atheïsten. Een heidense gebruikersgids - dat sinds de verschijning voor stevige discussies zorgt.

De Botton werd vorig jaar geïnterviewd door NRC-redacteur Maartje Somers. In het interview stelt De Botton:  ‘Het westerse seculiere leven kent veel welvaart, maar ook grote sociale problemen. Als individuen zijn we succesvol, we lijken alles te weten. We conformeren ons aan het maatschappelijke model: de rationele volwassene die geïnformeerde keuzes maakt. Maar kunnen we dat ook echt? Hebben we niet veel meer hulp en leidraad nodig? Zouden we niet, als we te veel eten of ons te buiten gaan aan alcohol of drugs, iemand willen hebben die zegt: doe maar liever niet? (…) Doordat we religie afwijzen, zijn zaken als zelfbeheersing en terughoudendheid onze eigen verantwoordelijkheid geworden. Maar waar moet je die dingen dan leren en van wie? Precies op dat terrein kunnen religieuze gebruiken heel nuttig zijn.’

Is dit niet een veel te rooskleurig beeld van religie? Gaat religie niet gepaard met schuld, angst, schaamte, hypocrisie en geloofsindoctrinatie? De Botton: ‘Ja maar is dat niet gekoppeld aan de schrijvers van één generatie? Dat denk ik namelijk. Hier in Groot-Brittannië zijn de felste antireligieuzen, mensen als Christopher Hitchens en Richard Dawkins, in de zestig. Ze hebben in hun jeugd geleden onder de angst voor de hel, ze zijn getraumatiseerd. Voor hen kan godsdienst niets anders zijn dan een vorm van zwakzinnigheid, maar hun verzet is daardoor minstens even dogmatisch als het geloof zelf was. Voor mensen van mijn generatie of jonger ligt dat heel anders. Ik heb een areligieuze opvoeding gehad. Als atheïst schuif ik de absurde ideeën over een hogere instantie terzijde, maar ze maken me niet kwaad. Daardoor kan ik nuchter naar de voor- en nadelen van religie kijken. Welke ideeën eraan zijn werkbaar en zouden we moeten behouden? Ik heb geen evenwichtig beeld van religie willen schetsen.’

Naar aanleiding van: Alain de Botton, Religie voor atheïsten. Een heidense gebruikersgids (Amsterdam: Atlas, 2011) 318 blz.

 

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Lieven: [Zeggen dat ik iets niet kan weerleggen' is toch geen metafysische aanname hé]

    Bij je bewering dat je het ook niet kunt uitsluiten laat je het in feite in het midden, nietwaar.
    Het is vlees noch vis. 21-10-2019 00:24
  • Hoi Egbert,

    je reactie is een beetje beknopt en voor mij wat onduidelijk. Ik weet niet wat je precies wil zeggen, en wat je wijzer heeft... 20-10-2019 23:30
  • @Lieven: [Ik kan natuurlijk niet uitsluiten of bewijzen dat er daarbij ook niet nog een metafysische entiteit zou kunnen meespelen, maar ik stel die in elk geval niet en doe die aanname niet.]

    Je doet de aanname pertinent Niet, maar bent ook dan weer van mening dat je het tegendeel niet kunt uitsluiten of bewijzen.... 20-10-2019 23:04
  • Hoi Egbert,

    [Lieven, jij gelooft in blind toeval, dat is jouw metafysische aanname, correct? ]

    Dat dingen toevallig gebeuren is iets wat ik meen empirisch te mogen besluiten, wat ik vaststel vanuit de waarneming van hoe... 20-10-2019 20:57
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Bendedict Broere,

    [Ik vind het bestaan van een atoom, bijvoorbeeld een lood-atoom, al zeer onwaarschijnlijk.]
    Waarom? Het bestaat dus de kans dat het bestaat is 100%.
    Om over een kans te kunnen spreken is er een kansverdeling... 20-10-2019 18:51
  • @Lieven: [Men kan er ook voor kiezen om geen metafysische aannames te doen. Dan riskeert men alvast niet van dingen te verkondigen die niet zeker zijn of mogelijk zelfs helemaal niet waar zijn.]

    Lieven, jij gelooft in blind toeval, dat is jouw metafysische aanname, correct? 20-10-2019 18:32