De atheïstentest

Is theologie een wetenschap? Die vraag is een beetje als de spreekwoordelijke kanarie in de mijnschacht. Mensen die serieus en beargumenteerd (dat moet er wel bij gezegd) de vraag met ‘nee’ beantwoorden, krijgen vervolgens de uitdaging hoe je dan allerlei andere wetenschappen wel binnenboord houdt. Onbewezen axioma’s? Doorlopend verschil van mening? Onduidelijkheid over welke data precies relevant zijn? Dogmatische houdingen? Gebrek aan technische toepassingen? Esoterisch jargon? U vraagt, de universiteit draait.

De priester en de astronoom

Een Belgische katholieke priester en een Britse atheïstische astronoom rijden door de Alpen… Het zou het begin van een mop kunnen zijn, maar het gaat hier om twee markante figuren die aan het begin staan van de bigbangtheorie en die inderdaad in 1957 samen een reis maakten door Italië en de Alpen. Georges Lemaître was de bedenker van die theorie; Fred Hoyle was een van haar felste tegenstanders.

Een ‘virtueel’ nummer van het tijdschrift Theology and Science is tot eind 2016 gratis te lezen op internet.

Maatschappelijk onbehagen en populisme tieren welig. De Brexit, de verkiezing van Trump en de aanhoudende populariteit van Wilders zijn daarvan signalen. Een dieptepeiling ontbreekt. In dit artikel geven drie theologen, Frank Vosman, Theo Boer en de in 2013 overleden Gerrit de Kruif, niet alleen zo'n peiling, ook schetsen ze een uitweg uit het populistisch moeras.

Drie mogelijke achtergronden van populisme zijn 1) het verlangen naar gemeenschap, 2) het verlangen naar (volks)eenheid en 3) het verlangen naar erkenning. Aan elk van deze drie achtergronden
zal op een of andere wijze aandacht moeten worden gegeven, of men nu in de uitingsvormen meegaat of ze bestrijdt. Daarbij zoeken de auteurs naar een alternatief voor het populisme zoals dat nu breed in de Nederlandse politiek opgeld doet. Dit alternatief gaat, juist door aandacht te vragen voor de genoemde achtergronden, verder dan de politiek-correcte verwerping van het populisme of kritiekloze acceptatie.

"Je kunt alleen maar hopen dat waarheidsbelijders ontdekken dat vredestichten tot hun waarheid behoort".

Dit artikel is eerder verschenen als hoofdstuk in het boek "Op rancuneuze gronden, onbehagen en populisme in de Lage landen" onder redactie van Rien Rouw, Johan Roeland en Pieter Vos (2013).

 

 

De American Association for the Advancement of Science (AAAS), de belangrijkste wetenschappelijke vereniging in de VS, produceert een serie video’s over de relatie tussen geloof en wetenschap voor het onderwijs.

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst