“Determinatio negatio est”, stelde Spinoza in zijn brief aan Jarig Jelles van 2 juni 1674. Hij lijkt te stellen dat alles wat bestaat (positief gedetermineerd of bepaald is) voor zijn bestaan steeds ook het bestaan van zijn tegengestelde (negatie) vereist. Zo opgevat is genoemde stelling een uitdrukking van de intuïtie dat al het bestaande een contrast benodigd: geen licht zonder donker, geen lichtheid zonder zwaarte. Het is ook de voorafschaduwing van Hegels latere dialectische methode waarbij elk ding altijd al naar het bestaan van zijn tegendeel verwijst.

Voorbij het rendementsdenken

In de wereld van het hoger onderwijs is het al enige tijd onrustig. In toenemende mate is er kritiek op het zogenaamde rendementsdenken. Radix’ zomernummer is gewijd aan deze thematiek. “Onderwijs gaat om relatie, niet om rendement”, aldus prof. dr. Roel Kuiper.

'En dus bestaat God!'

Nieuws

Door Ton van Brussel, directeur van debatcentrum de Rode Hoed. Uitgesproken voorafgaand aan het debat ‘Bestaat God wel/niet?’ op 31 maart 2015 in de Rode Hoed.

Redelijke argumenten voor atheïsme?

Als er een bewust wezen bestaat dat de oorsprong is van de wereld, dan kan dat met recht ‘God’ genoemd worden. Ook als dit wezen niet algoed, almachtig of alwetend zou zijn. En ook als dit wezen niets te maken heeft met één van de monotheïstische tradities op aarde, zoals het christendom of het brahmanisme. Nu is een atheïst ervan overtuigd dat er geen God is. Hij (het is meestal een ‘hij’) meent dus eveneens dat er geen bewust wezen bestaat dat de oorsprong is van de wereld.

De vraag naar persoonlijke identiteit wordt in de filosofie van oudsher begrepen als de vraag naar numerieke identiteit: wat maakt dat iemand door de tijd heen dezelfde persoon blijft? Op het eerste gezicht lijkt dit misschien een vrij abstracte filosofische kwestie. Echter, bij nader inzien gaat het juist om een hele praktische vraag met belangrijke consequenties voor ons begrip van morele verantwoordelijkheid.

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst