Stefan Paas

Stefan Paas is hoogleraar missiologie en interculturele theologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en hoogleraar missiologie aan de Theologische Universiteit Kampen. In 2018 werd hij verkozen tot Theoloog des Vaderlands.

Homepage VU: http://www.godgeleerdheid.vu.nl/nl/over-de-faculteit/medewerkers/wetenschappelijk-personeel-m-s/paas.aspx

Homepage TU: https://www.tukampen.nl/medewerkeronline/spaas

In zijn artikel lijkt Bart Klink vooral twee punten te willen maken, namelijk:

1. Theologen zijn het al eeuwen fundamenteel met elkaar oneens over God.
2. Dat komt omdat ze niet beschikken over ‘betrouwbare kenmethoden en criteria waaraan claims (over God) getoetst kunnen worden’.

Waarom is het belangrijk deze punten te maken? Anders gezegd: wat is nu het doel van Klinks betoog? Klink vertelt het helaas niet. In deze respons ga ik er daarom maar van uit dat Klink wil zeggen dat theologie niet wetenschappelijk is. Steun daarvoor vind ik in de uitgebreidere versie van zijn artikel op zijn weblog. Daar vermeldt hij dat de theologie de ‘kenmerken van gezonde wetenschap’ mist.

Is theologie een wetenschap? Die vraag is een beetje als de spreekwoordelijke kanarie in de mijnschacht. Mensen die serieus en beargumenteerd (dat moet er wel bij gezegd) de vraag met ‘nee’ beantwoorden, krijgen vervolgens de uitdaging hoe je dan allerlei andere wetenschappen wel binnenboord houdt. Onbewezen axioma’s? Doorlopend verschil van mening? Onduidelijkheid over welke data precies relevant zijn? Dogmatische houdingen? Gebrek aan technische toepassingen? Esoterisch jargon? U vraagt, de universiteit draait.

‘Heeft theologie ooit iets opgeleverd voor de wetenschap?’ Als ik zo’n vraag lees of hoor, is mijn primaire reactie dat het een verkeerde vraag is. Net zoiets als: ‘Heeft politiek ooit iets betekend voor cultuur?’. Te groot, te vaag, en daardoor niet interessant. Maar toch, als we iets preciezer kijken, valt het op dat de moderne westerse wetenschap is ontstaan in een door het christendom gestempelde wereld.

Wetenschap heeft een enorme reputatie in onze samenleving. Het is zo’n beetje het enige instituut dat nog algemeen vertrouwd wordt, ook na de affaires met Diederik Stapel en anderen. Kom daar eens om in de politiek of in de kerk. Des te schokkender is het dat meer en meer naar buiten komt over de onbetrouwbaarheid van veel (waarschijnlijk zelfs het meeste) wetenschappelijk onderzoek.

Dat er groepen en individuen zijn die religieuze motieven aanvoeren als reden om geweld te plegen, is onbetwistbaar. Kruisvaarders, kindermisbruikers, terroristen, de Ku Klux Klan, ze zijn er allemaal als de kippen bij om God aan te roepen als rechtvaardiging voor hun daden. Het is echter een veel lastiger vraag om te bepalen in hoeverre religie een oorzaak is van geweld.

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • @Wim, wat Aaf  (22-4 22:30) hierover schrijft heb ik zelf niets meer aan toe te voegen en kan ik me volledig in vinden.  23-04-2019 11:59
  • Piet, Gilbert,

    zo'n beetje naar analogie met de AI die zo zelfstandig wordt dat ze ethische/morele kwade dingen begint te doen en waarbij... 23-04-2019 09:29
  • Wim de Rooij, Eindhoven zei Naar deze reactie >>>
    Hallo Egbert.

    Ji snapt me niet, en ik snap jou niet.

    Hoe kan het zijn dat het feit dat de mens de slimme machines hebben ontworpen nu een... 23-04-2019 07:36
  • Dank je Bert voor je toelichting.
    Als ik het goed begrijp zou een machine zichzelf uiteindelijk zo kunnen ontwikkelen dat het de mens... 22-04-2019 22:30
  • Er zijn altijd heldhaftige mensen geweest die het opnamen voor een betere wereld. Die worden door de omgeving nogal makkelijk verheerlijkt... 22-04-2019 13:38
  • De persoon Jezus kan, naar mijn bescheiden mening, een grote bron van inspiratie zijn en hij is dat ook. Hij is daarin niet uniek. Boeddha... 22-04-2019 12:17