Home » Nieuws » Frans de Waal: ‘Militant atheïsme is een religie geworden’

Frans de Waal: ‘Militant atheïsme is een religie geworden’

By |Categorieën: Nieuws|Gepubliceerd Op: 25 maart 2013|2.3 min read|
Nieuws

In zijn nieuwe boek ‘De bonobo en de tien geboden’ wijst primatoloog Frans de Waal de wortels van de menselijke moraal aan in het dierenrijk. En passant neemt hij ook het militante atheïsme op de korrel.

 

De Waal bestudeert zijn leven lang primaten, zoals de chimpansee en de bonobo. Hij brak door als wetenschapspopularisator met zijn boek ‘Chimpanseepolitiek’. Zijn laatste boek, ‘De bonobo en de Tien Geboden‘ gaat over de biologische wortels van de menselijke moraal.

Volgens wetenschapsjournalist Marcel Hulspas – niet bekend om zweverige stukjes – legt De Waal met dit boek de bijl aan de wortel van het materialisme. Vrije wil, iets van een ‘geest’, het zou moeten bestaan, al is het dan wel een mysterieuze eigenschap van de materie en niet een metafysisch orgaantje.

Op de website Salon.com is een lang fragment uit het boek van De Waal gepubliceerd. Daarin gaat het niet over de evolutionaire achtergrond van moraal, maar over een merkwaardig fenomeen dat De Waal observeert: het militant atheïsme.

De Waal beschrijft zijn eigen Rooms-katholieke jeugd en het pijnloze afscheid daarvan toen hij ging studeren. De frustratie van sommigen, zoals schrijver Maarten van ’t Hart, kan De Waal niet plaatsen. Mogelijk, zo is zijn hypothese, is de manier waarop je religie hebt beleefd belangrijk voor de manier waarop je er na geloofsafval mee omgaat. Hij verdenkt militante atheïsten ervan een ‘religieus trauma’ te hebben.

 

Dogmatisme

De Waal heeft geen moeite met religie, maar wel met dogmatisme. En dat dogmatisme treft hij niet alleen aan in de kerken, maar ook bij atheïsten als de onlangs overleden Christopher Hitchens. Hitchens ontwikkelde zich van Marxist via Grieks-Orthodox christen tot Amerikaans Neo-Conservatief en anti-theïst.

Kenmerkend voor de activistische atheïsten is dat zij de schuld van alles wat slecht is op religie schuiven. In debatten tussen religieuze en atheïstische ‘kanonnen’ wordt nogal eens met losse flodders geschoten, maar niemand lijkt zich dat te realiseren. De Waal schrijft hoe onjuist het beeld is dat de Middeleeuwers door religie dom werden gehouden. De kerk droeg juist bij aan de opkomst van de universiteiten. En nee, niemand met enige scholing meende destijds dat de aarde plat was.

De enige min of meer redelijke atheïstische stem in het debat is volgens De Waal de filosoof Daniel Dennett. Die accepteert dat religie een menselijke eigenschap is en vraagt zich daarom af hoe en waarom de mens religieus is geworden. Ook heeft hij geen antwoord op de vraag of de wereld er zonder religie werkelijk beter uit zou zien.

 

Frans de Waal:De bonobo en de Tien Geboden, uitg. Atlas, 2013, 286 blz, €24,95

De Waal is momenteel in Nederland, waar hij onder meer een lezing gaf bij de KNAW en een ere-doctoraat ontvangt van de Universiteit Utrecht.

Home » Nieuws » Frans de Waal: ‘Militant atheïsme is een religie geworden’

Frans de Waal: ‘Militant atheïsme is een religie geworden’

By Gepubliceerd Op: 25 maart 20132.3 min read
Nieuws

In zijn nieuwe boek ‘De bonobo en de tien geboden’ wijst primatoloog Frans de Waal de wortels van de menselijke moraal aan in het dierenrijk. En passant neemt hij ook het militante atheïsme op de korrel.

 

De Waal bestudeert zijn leven lang primaten, zoals de chimpansee en de bonobo. Hij brak door als wetenschapspopularisator met zijn boek ‘Chimpanseepolitiek’. Zijn laatste boek, ‘De bonobo en de Tien Geboden‘ gaat over de biologische wortels van de menselijke moraal.

Volgens wetenschapsjournalist Marcel Hulspas – niet bekend om zweverige stukjes – legt De Waal met dit boek de bijl aan de wortel van het materialisme. Vrije wil, iets van een ‘geest’, het zou moeten bestaan, al is het dan wel een mysterieuze eigenschap van de materie en niet een metafysisch orgaantje.

Op de website Salon.com is een lang fragment uit het boek van De Waal gepubliceerd. Daarin gaat het niet over de evolutionaire achtergrond van moraal, maar over een merkwaardig fenomeen dat De Waal observeert: het militant atheïsme.

De Waal beschrijft zijn eigen Rooms-katholieke jeugd en het pijnloze afscheid daarvan toen hij ging studeren. De frustratie van sommigen, zoals schrijver Maarten van ’t Hart, kan De Waal niet plaatsen. Mogelijk, zo is zijn hypothese, is de manier waarop je religie hebt beleefd belangrijk voor de manier waarop je er na geloofsafval mee omgaat. Hij verdenkt militante atheïsten ervan een ‘religieus trauma’ te hebben.

 

Dogmatisme

De Waal heeft geen moeite met religie, maar wel met dogmatisme. En dat dogmatisme treft hij niet alleen aan in de kerken, maar ook bij atheïsten als de onlangs overleden Christopher Hitchens. Hitchens ontwikkelde zich van Marxist via Grieks-Orthodox christen tot Amerikaans Neo-Conservatief en anti-theïst.

Kenmerkend voor de activistische atheïsten is dat zij de schuld van alles wat slecht is op religie schuiven. In debatten tussen religieuze en atheïstische ‘kanonnen’ wordt nogal eens met losse flodders geschoten, maar niemand lijkt zich dat te realiseren. De Waal schrijft hoe onjuist het beeld is dat de Middeleeuwers door religie dom werden gehouden. De kerk droeg juist bij aan de opkomst van de universiteiten. En nee, niemand met enige scholing meende destijds dat de aarde plat was.

De enige min of meer redelijke atheïstische stem in het debat is volgens De Waal de filosoof Daniel Dennett. Die accepteert dat religie een menselijke eigenschap is en vraagt zich daarom af hoe en waarom de mens religieus is geworden. Ook heeft hij geen antwoord op de vraag of de wereld er zonder religie werkelijk beter uit zou zien.

 

Frans de Waal:De bonobo en de Tien Geboden, uitg. Atlas, 2013, 286 blz, €24,95

De Waal is momenteel in Nederland, waar hij onder meer een lezing gaf bij de KNAW en een ere-doctoraat ontvangt van de Universiteit Utrecht.