Home » Nieuws » De waarde van voorspellende geneeskunde

De waarde van voorspellende geneeskunde

By |Categorieën: Nieuws|Gepubliceerd Op: 9 maart 2018|1.9 min read|

Statistische voorspellingen zijn niet waardenvrij. Ze kunnen ook een eigen werkelijkheid scheppen, stelt bio-ethicus Joel Michael Reynolds in het online magazine Aeon.

Hij begint zijn artikel met een voorbeeld uit zijn kinderjaren: zijn baby-broertje Jason had volgens artsen een kans van 95 procent om voor zijn eerste verjaardag te overlijden. Maar het jongetje bleef veel langer leven.

Stephen J. Gould

Een ander voorbeeld is trisomie 13 of 18, kinderen die worden geboren met een extra, derde, exemplaar van chromosoom 13 of 18. Deze syndromen werden tot dertig jaar geleden gezien als dodelijk, behandelen was geen optie. Maar die conclusie verminderde de intensiteit van de symptomatische behandelingen zodat de kinderen inderdaad snel overleden. Inmiddels is duidelijk dat ongeveer een op de acht ten minste tien jaar overleeft, en dat het zin heeft te zoeken naar een betere behandeling.

Een derde voorbeeld dat Reynolds geeft is de bekende evolutiebioloog Stephen Jay Gould. Die kreeg te horen dat hij een zeldzame en ernstige vorm van maagkanker had. De mediane overleving was acht maanden, vertelden de artsen hem. Nu is de mediaan de middelste waarde in een verzameling getallen. Gould ging op zoek en ontdekte dat een aanzienlijk aantal patiënten na deze diagnose veel langer dan acht maanden leeft. Veel hangt af van de kwaliteit van zorg en het inkomen van de patiënt.

DNA

Een relatief nieuwe vorm van voorspellende geneeskunde is genoomonderzoek. Dit kan je bijvoorbeeld vertellen of je een verhoogd risico hebt op een ernstige ziekte, veel later in je leven. Reynolds geeft het voorbeeld van ouders die het DNA van hun kind laten onderzoeken in verband met bepaalde klachten. De geneticus komt vervolgens met de uitslag en geeft aan dat er ook nog iets heel anders is gevonden. Wil je dit weten en zo ja, wanneer vertel je dit aan je kind?

Reynolds besluit met de conclusie dat het leven van Jason kort maar zinvol was. Maar de uitspraak dat hij een kans van 95 procent had om snel te overlijden zou voor sommigen tot de gedachte brengen dat hij eigenlijk niet hoorde te leven. Reynolds wijst op de negatieve gevolgen die dit soort uitspraken kunnen hebben op de acceptatie van ernstig zieke of gehandicapte mensen.

Bron: May the odds be ever in your favour? The politics of prognosis.

Illustratie: detail van De Dokter (1891) door Luke Fides, Wikipedia

Home » Nieuws » De waarde van voorspellende geneeskunde

De waarde van voorspellende geneeskunde

By Gepubliceerd Op: 9 maart 20181.9 min read

Statistische voorspellingen zijn niet waardenvrij. Ze kunnen ook een eigen werkelijkheid scheppen, stelt bio-ethicus Joel Michael Reynolds in het online magazine Aeon.

Hij begint zijn artikel met een voorbeeld uit zijn kinderjaren: zijn baby-broertje Jason had volgens artsen een kans van 95 procent om voor zijn eerste verjaardag te overlijden. Maar het jongetje bleef veel langer leven.

Stephen J. Gould

Een ander voorbeeld is trisomie 13 of 18, kinderen die worden geboren met een extra, derde, exemplaar van chromosoom 13 of 18. Deze syndromen werden tot dertig jaar geleden gezien als dodelijk, behandelen was geen optie. Maar die conclusie verminderde de intensiteit van de symptomatische behandelingen zodat de kinderen inderdaad snel overleden. Inmiddels is duidelijk dat ongeveer een op de acht ten minste tien jaar overleeft, en dat het zin heeft te zoeken naar een betere behandeling.

Een derde voorbeeld dat Reynolds geeft is de bekende evolutiebioloog Stephen Jay Gould. Die kreeg te horen dat hij een zeldzame en ernstige vorm van maagkanker had. De mediane overleving was acht maanden, vertelden de artsen hem. Nu is de mediaan de middelste waarde in een verzameling getallen. Gould ging op zoek en ontdekte dat een aanzienlijk aantal patiënten na deze diagnose veel langer dan acht maanden leeft. Veel hangt af van de kwaliteit van zorg en het inkomen van de patiënt.

DNA

Een relatief nieuwe vorm van voorspellende geneeskunde is genoomonderzoek. Dit kan je bijvoorbeeld vertellen of je een verhoogd risico hebt op een ernstige ziekte, veel later in je leven. Reynolds geeft het voorbeeld van ouders die het DNA van hun kind laten onderzoeken in verband met bepaalde klachten. De geneticus komt vervolgens met de uitslag en geeft aan dat er ook nog iets heel anders is gevonden. Wil je dit weten en zo ja, wanneer vertel je dit aan je kind?

Reynolds besluit met de conclusie dat het leven van Jason kort maar zinvol was. Maar de uitspraak dat hij een kans van 95 procent had om snel te overlijden zou voor sommigen tot de gedachte brengen dat hij eigenlijk niet hoorde te leven. Reynolds wijst op de negatieve gevolgen die dit soort uitspraken kunnen hebben op de acceptatie van ernstig zieke of gehandicapte mensen.

Bron: May the odds be ever in your favour? The politics of prognosis.

Illustratie: detail van De Dokter (1891) door Luke Fides, Wikipedia