23 februari 2024 / 

De echo van Genesis in de evolutietheorie

Volgens Dru Johnson, die in New York een ‘Center for Hebraic thought’ leidt, zijn er bijzondere paralellen tussen het Hebreeuwse wereldbeeld van Genesis en de evolutietheorie zoals Darwin die opstelde. Beide vertellen waarom de wereld is geworden zoals we die nu zien: vol agressie en competitie.

Johnson schreef hier een boek over: ’What Hath Darwin to Do with Scripture? Comparing Conceptual Worlds of the Bible and Evolution. Hij betoogt hierin dat de competitie tussen levende wezens die Darwin zag als natuurlijke selectie opvallend goed past bij de beschrijving van de schepping en wat daarna kwam in Genesis. Hij erkent dat beide wereldbeelden ook verschillen, maar stelt dat de overeenkomsten groter zijn dan je misschien zou denken.

Gloria Patri

Volgens Johnson vertellen zowel de Bijbel als de evolutietheorie een ‘ontstaansverhaal’. Wetenschappelijke ideeën worden vaak verpakt in een narratief om ze begrijpelijk te maken. Dat is vergelijkbaar met wat er in Genesis gebeurt. Dit is niet ‘zomaar’ een verhaal, het is bedoeld om te laten zien hoe de wereld tot stand kwam, en biedt zo een fundering voor moraal en ethiek. De oorspronkelijke lezers zullen het als een feitelijk verslag hebben gelezen, stelt hij. Tegelijkertijd meent Johnson dat de tekst meer wil doen dan alleen een functionele beschrijving geven van hoe de wereld ontstond.

Een element dat in zijn boek naar aan bod komt is het ‘Gloria Patri’, in het Nederlands: Eer aan de Vader en de Zoon en de heilige Geest. / Zoals het was in het begin, en nu en altijd en in de eeuwen der eeuwen. / Amen. God is altijd dezelfde volgens deze hymne, maar tegelijkertijd zien we dat er iets veranderd is, door de zondeval leven we in een gebroken wereld.

Wetenschap

Johnson gaat ook in op de rol van het joods-christelijke denken voor de wetenschap. Het feit dat de Hebreeuwse bijbel een geordende wereld beschrijft die daardoor kenbaar is, heeft daarbij meegespeeld. In het Hebreeuwse denken is er ruimte voor correctie van onze denkbeelden door de realiteit van de natuur. Hij voegt daaraan toe dat ook theologen open moeten staan voor dit soort correcties.

Het doel dat Johnson heeft met zijn boek is om de lezer te laten nadenken over de intellectuele wereld waarin de bijbelschrijvers leefden. Op die manier is het volgens hem mogelijk de bijbel duidelijker te laten spreken over allerlei praktische zaken.

Bron: Christianity Today
Illustratie: Wikimedia (Peter Wenzel, Het Aards Paradijs, Vaticaans museum)